آخرین مطالب

کتابخانه و موزه ملک، وقفی برای فرهنگ و تمدن ایران فرهنگ و هنر

کتابخانه و موزه ملک، وقفی برای فرهنگ و تمدن ایران

  بزرگنمایی:

پایگاه خبری نوید تربت: http://www.navidtorbat.ir

نقش مجموعه‌های فرهنگی چون موزه‌ها و کتابخانه‌ها در جوامع بشری، نقشی بدیع، ماندگار و مروج ناب‌ترین پدیده‌های فرهنگی است، در این مجموعه‌ها اسناد معتبری از فرهنگ، هنر و تاریخ ارائه می‌شود که در عین بی‌زبانی به هزاران زبان سخن می‌گویند.

یکی از مجموعه‌های مورد توجه که در گسترش پدیده‌های فرهنگی نقش بسزایی دارند کتابخانه و موزه ملی ملک است. این 2 مجموعه به عنوان نخستین موزه خصوصی ایران و یکی از 6 کتابخانه بزرگ کشور در حوزه نسخه‌های خطی به حساب می‌آید که در ششم آبان 1346 وقف شده است.

حسین ملک در سن 28 سالگی در مسیر بازگشت از مشهد به تهران میهمان حاکم وقت نیشابور شد. در این سفر، ملک نسخه‌ای از روی دیوان «ابن یمین فریومدی»، شاعر سده ششم هجری برای خود نوشت و در همان زمان بود که فکر ایجاد یک کتابخانه بزرگ در ذهنش جرقه زد. پس از این اقدام ملک شروع به گردآوری نسخه‌های خطی کرد و این کار تا جایی ادامه پیدا کرد که مردم نیز برای فروش کتاب‌های خطی و قدیمی خود به او مراجعه می‌کردند. این کار باعث شد که ملک در دهه‌های پایانی سده 13 هجری کتابخانه‌اش را در مشهد بنیان بگذارد.

محمدکاظم ملک‌التجار ثروت انبوهی برای فرزندانش به یادگار گذاشته بود و حاج حسین ملک که روش متفاوتی را برای استفاده از میراثش انتخاب کرده بود، در ابتدا کتابخانه‌اش را از مشهد به خانه پدری در تهران منتقل کرد و منابع آن را در اختیار اهل علم گذاشت.

در ادامه این کار نیز با توجه به مراجعه پژوهشگران خارجی به کتابخانه، حاج حسین تصمیم گرفت موزه‌ای از سکه‌ها فرش‌ها، قلمدان‌ها تابلوهای نقاشی و ... که نشان‌دهنده تاریخ ایران است، راه‌اندازی کند. در نهایت در سال 1314 مجموعه کتابخانه و موزه ملی ملک بنیان گذاشته شد.

از آنجایی که حاج حسین ملک نگاهی خاص به گسترش کتابخانه و موزه ملی ملک داشت برای ادامه مسیر فرهنگی این مجموعه دارایی‌ها و زمین‌های بسیاری به ویژه در خراسان را وقف کرد تا از درآمد آن‌ها بودجه این 2 مجموعه فرهنگی تامین شود. حاج حسین ملک قبل از فوت در سال 1351 رشد و شکوفایی این موقوفه فرهنگی را به آستان قدس رضوی سپرد.

آستان قدس رضوی نیز برای توسعه کتابخانه و موزه ملی ملک از سال 1364 بنای ساختمان جدید کتابخانه و موزه ملی ملک را در همین زمان آغاز کرد. عملیات ساختمانی بنای جدید در سال 1375 خورشیدی پایان یافت و پس از جابه‌جایی نسخه‌های خطی و کتاب‌ها و اشیای موزه‌ای از خانه تاریخی ملک در بازار بین‌الحرمین به ساختمان تازه در محوطه تاریخی باغ ملی، ساختمان تازه کتابخانه و موزه ملی ملک در سال 1376 هجری خورشیدی گشایش یافت و این ساختمان با معماری ایرانی- اسلامی میزبان مجموعه کتابخانه و موزه ملک شد.

این بخش در تهران یکی از مقاصد مهم‌ گردشگری به حساب می‌آید که همچنان پژوهشگران و دانشجویان فعال در حوزه فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی از آن بهره‌ می‌برند. این موزه در حال حاضر از 11 تالار مانند «سکه، نشان و مدال»، «آثار خاندان غفاری و کمال‌الملک» «تک اثر»، «حاج حسین آقا ملک»، «خوش‌نویسی و نگارگری»، «آثار لاکی»، «آثار اهدایی بانو عزت‌ملک ملک»، «تمبر»، «هزارداستان»، «هنر و زندگی» و «علوم در ایران اسلامی»را شامل می‎شود.

در این مجموعه همچنین حدود 20 هزار عنوان نسخه و رساله خطی و مجموعه‌ای از کتاب‌های چاپ سنگی، سربی و چاپی در موضوعاتی مانند دین، ادبیات، تاریخ و هنر ایرانی اسلامی به زبان‌های گوناگون در کنار نشریاتی از دوره قاجار تاکنون، هزاران برگ سند و بیش از صدها عنوان منبع دیداری و شنیداری در بخش کتابخانه آن نگهداری می‌شود.

کتابخانه و موزه ملی ملک از زمان تاسیس کارکردی دوگانه داشته است؛ حاج حسین ملک، خود نیز گفته است که وجود کتابخانه و موزه در کنار یکدیگر موجب می‌شود پژوهشگران هم‌زمان با بهره‌گیری از کتاب‌ها و نسخه‌های خطی، با تماشای آثار موزه‌ای و تاریخی، با فرهنگ پربار ایرانی-اسلامی آشنا شوند.

این همسایگی و همنشینی در سراسر روزگار فعالیت موقوفه موجب شده است عملکرد فرهنگی آن افزایش و گسترش یابد و آنچه در این میانه به چشم می‌آید، هم‌افزایی فعالیت‌های کتابخانه‌ای و موزه‌ای و نگاهی نو به مقوله تخصصی کتابداری و موزه‌داری است.
منبع: ایسنا


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

مرکز رشد واحدهای فناور تربت‌حیدریه ، مرکز رشد برتر کشور شناخته شد

راهیابی نمایش «انتظار با بوی نرگس» از تربت حیدریه به جشنواره کشوری فجر

جام جهانی قطر: صدرنشینی ژاپن و مراکش با مربیان وطنی! / فوتبال ما چگونه هاشمیان، مهدوی‌کیا، خداداد، مجیدی و نویدکیا را می‌سوزاند

راه‌اندازی نخستین سیستم مکانیزه باطله سنگ‌آهن کشور در شرکت سنگان خواف

تصاویر: پرستاری مساوی با عشق است

ریشه اتفاقات اخیر در بی اعتمادی است / با وجود تمام‌ رسانه‌ها و تشکیلات، نتوانستیم اهداف فرهنگی را محقق کنیم

فصل سرما و تکرار تراژدی شوم مرگهای خاموش

بازدید 24 تور گردشگری داخلی و خارجی از شهرستان‌های تربت حیدریه و زاوه

ضرورت لایروبی رودخانه "شصت دره" تربت حیدریه قبل از وقوع حادثه

میراث فرهنگی با ایجاد کارگاههای صنایع دستی به کمک ابریشم کشان بایگ می آید

برگزاری اختتامیه دور مقدماتی جشنواره گوهر فاطمی در تیپ ١٧٧ تربت حیدریه

گسترش پدیده بام فروشی در حاشیه شهر مشهد

تبدیل کمبود تجهیزات پزشکی و درمانی به دغدغه مهم شهروندان خواف

تقاضای جذب هزار و 500 معلم خرید خدمات در آموزش و پرورش خراسان رضوی

برگزاری بیست و چهارمین مانور زلزله در 280 مدرسه تربت‌حیدریه

طلاق صوری منجر به قتل بی رحمانه زن توسط شوهر شد

گدای معروف نیشابور میلیادر است!

3 میلیون کارگر افغانستانی بر سر مشاغل ایرانیان/ نامشخص بودن میزان ارزی که افغانستانی ها از ایران خارج می کنند

پدیده‌ای بسیار نادر؛ تولد دختری در مکزیک با یک دم 6 سانتی‌متری

اعتراضات چین را فراگرفت / معترضان خواستار کناره‌گیری شی جین‌پینگ شدند

بالاترین سطح زیرکشت پنبه کشور در خراسان رضوی

پخش بازی فوتبال ایران-آمریکا در سینماهای خراسان رضوی

شناسایی 32 کانون بحرانی گرد و غبار در خراسان رضوی

بابت خرید حمایتی زعفران 50 میلیارد ریال به کشاورزان تربت‌حیدریه پرداخت شد

عباس عبدی: تیم فوتبال ملی است، اما تیم مجلس نه

8 شخصیت شرور سینما که قضاوت درستی درباره آن‌ها نداشتیم

دانشمندان «ویروس‌های زامبی» باستانی منجمدشده در سیبری را احیا کردند

کسب مقام اول و دوم دو رشته ورزشی استان توسط ورزشکاران تربت حیدریه

افتتاح اولین میدان تیر تکنیکال نیروی زمینی ارتش در تربت حیدریه

عملیات 2 بانده شدن محور مه‌ولات به گناباد به پایان رسید

کشت نشایی چغندر قند امید را در دل کشاورزان تربت‌حیدریه زنده کرد

تصاویر خبرگزاری دولت از هوادران ایران در قطر

طرح خلاقانه یک شرکت پرتغالی: جزیره‌ای با پنل‌هایی که خورشید را دنبال می‌کنند

سرمربی ولز: ایران شایستگی پیروزی را داشت

مشکلات تکمیل طرح نهضت ملی مسکن تربت‌حیدریه بر طرف شد

علم، پیشرفت و اقتدارجمهوری اسلامی دشمنان را عاصی و وحشت زده کرده‌ / اراده کرده ایم بسیج را جهانی کنیم

افتتاح نخستین بانک ژن پیاز زعفران ایران در تربت‌حیدریه

«تایید» یا «تکذیب» چند دیدار سیاسی

ابداع دانشجویان دانشگاه ساوتهمپتون: دوچرخه‌ای که به آسمان می‌رود

تصاویر: پاییز در سراب «گیان» - نهاوند

گزارشی از تبدیل تربت حیدریه به جولانگاه سگ‌های ولگرد و خطرات ناشی از آن

بیکاری 45 درصد فارغ‌التحصیلان دارای مدرک دکتری

برگزاری همایش مهندسی کنکور با تجلیل از برترینهای شهرستان تربت‌ حیدریه

بی خیالی دولت و مجلس به مصوبه همسانسازی حقوق بازنشستگان با شاغلین

قرعه کشی واگذاری 540 واحد مسکن تربت‌حیدریه برگزار شد

کیفیت پایین لوازم یدکی و کاهش مراجعه به مراکز معاینه فنی خودرو

انگل مرموزی که قارچ تبدیل‌کننده مورچه‌ها به زامبی را آلوده می‌کند، شناسایی شد

10 مورد از سریع ترین قطارهای جهان؛ از Maglev چین تا Talgo عربستان سعودی

تصاویر: حاشیه دیدار تیم‌های فوتبال ایران و انگلیس- جام جهانی 2022

برگزاری انتخابات شوراهای دانش‌آموزی در تربت‌حیدریه