خواندنی ها

برخورد فیزیکی مورچه‌ها پس از عبور از نقطه‌ای بحرانی، با سازوکاری شبیه گذار فاز در فیزیک، امواج فعالیت هماهنگ را در کلنی به راه می‌اندازد.

چرا پنجره هواپیماها برخلاف بسیاری از پنجره‌های معمولی گوشه‌های تیز ندارند؟ پاسخ این سوال به مجموعه‌ای از حوادث مرگبار در آغاز عصر جت‌ها برمی‌گردد.

آسیب‌های عجیب یک اسکلت قرون وسطایی، راز مرگی خشونت‌بار یک سرباز اسکاتلندی را در دوره محاصره قلعه استرلینگ آشکار کرده است.

پژوهشگران با طراحی و نصب سامانه‌ی هوش مصنوعی کپوچین‌ای‌آی در جنگل‌های کاستاریکا، توانایی‌های شناختی و رفتار میمون‌های وحشی را ارزیابی کردند.

برخی پرنده‌های ماده برای آن‌که با نری کم‌تعهد جفت نشوند، به آواز خواستگارهای خود گوش می‌دهند و از روی تغییرات آن تشخیص می‌دهند که نر از قبل جفت دارد یا نه.

دنیای هخامنشی اگرچه مربوط به ۲ هزار سال قبل است اما هنوز میراث آن را در گوشه و کنار جهان می توان یافت. زنده ترین میراث این پادشاهی عظیم شهرهایی هستند که هنوز بعد از ۲ هزار سال مسکون و پرجمعیت هستند.

در دنیای امروز، مجموعه‌های جنایی این حس را به ما القا می‌کنند که اگر کسی مرتکب قتل شود، حتما ردی ریز جا می‌گذارد که چند دانشمند جنایی، به‌طرزی غیرمنطقی و جذاب، آن را پیدا می‌کنند.

دانشمندان موفق شده‌اند نوع جرم فضایی نادری را که ۶۶ میلیون سال پیش با زمین برخورد کرد و به عصر دایناسورها پایان داد، شناسایی کنند.

«زندایا»، بازیگر آمریکایی، به دلیل استفاده از گوشواره‌هایی ساخته‌شده از آثار باستانی ایرانی در جریان تبلیغات فیلم «اودیسه» با موجی از انتقادها در فضای مجازی روبه‌رو شده است.

سنگی فضایی که سال ۲۰۲۴ از آسمان نیوجرسی گذشت و سقف یک خانه را شکافت، حالا دانشمندان را به سرنخ‌هایی تازه درباره‌ی منشأ حیات روی زمین رسانده است.

در اوایل دهه‌ی ۱۹۹۰، روسیه نقشه‌ای جسورانه برای روشن کردن زمین از فضا طراحی کرد. این طرح که زنامیا (به معنای پرچم پیروزی) نام داشت، ایده‌ی ولادیمیر سیروماتنیکوف، مهندس برجسته‌ی هوافضای روسیه بود.

اروپا به تازگی از یک موج گرمای مرگبار با حداقل ۱۳۰۰ کشته عبور کرده و اکنون خود را برای یک بحران حرارتی ویرانگر دیگر آماده می‌کند.

با ادامه‌ی درگیری‌های خشونت‌بار در نقاط مختلف جهان، این پرسش قدیمی دوباره مطرح شده است که آیا بشر تاکنون دوره‌ای را بدون جنگ تجربه کرده است؟ پژوهشگران می‌گویند پاسخ به این سؤال به تعریف ما از «جنگ» بستگی دارد.

حدود ۱۱۲ سال پیش، اشتباه یک راننده در انتخاب مسیر به تروری انجامید که در پی آن یک بحران بین‌المللی شکل گرفت؛ بحرانی که به سرعت به جنگی جهانی تبدیل شد، حدود ۲۰ میلیون نفر را به کام مرگ کشاند.

براساس پژوهش جدیدی که در نشریه JGR Atmospheres منتشر شده است، حیات روی سیاره زمین می‌تواند تا ۱.۸ میلیارد سال دیگر ادامه داشته باشد.

گونه تازه‌کشف‌شده عنکبوت در استرالیا، با استفاده از تله‌ای پیچیده و رشته‌های کشسان تار، مورچه‌های درختی سبز را تا ۳۰ سانتی‌متر به هوا پرتاب می‌کند.

آژانس فضایی اروپا بزرگ‌ترین و دقیق‌ترین تصویری را منتشر کرده که تاکنون در نور مرئی از مرکز کهکشان راه شیری گرفته شده است. در این عکس تلسکوپ فضایی اقلیدس تصویر بیش از ۶۰ میلیون ستاره را همراه با سحابی‌ها و خوشه‌های ستاره‌ای ثبت کرده است.

از روابط بدنامی که جرقه‌ اصلاحات مذهبی را زدند تا عشق‌های ممنوعه‌ای که سنت‌های چندین قرن را در هم شکستند، این ازدواج‌های جنجالی حقیقتاً این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا عشق واقعاً بر همه چیز پیروز است؟

آمریکا قصد دارد کپسول زمانی را در عمق حدود سه متری زمین در شهر فیلادلفیا دفن کند تا در ۴ ژوئیه سال ۲۲۷۶ میلادی، به دست آیندگان باز شود. در صورت سالم‌ماندن، این محفظه ۲۵۰ سال زیر زمین باقی خواهد ماند.

حدود ۱۰۰ میلیون سال پیش، سطح سیاره عطارد ناگهان دستخوش تغییری چشمگیر شد. پیش از آن، سطح درونی‌ترین دنیای منظومه شمسی نسبتاً خشک و فاقد یخ بود اما در طول فقط یک روز عطاردی (معادل ۱۷۶ روز زمینی)، همه‌چیز تغییر کرد.

هرچند بتن در برابر دمای گدازه مقاومت بالایی دارد، به گفته دانشمندان استفاده از آن برای خاموش کردن آتشفشان‌ها ایده‌ای بسیار خطرناک است.

دانشمندان در مطالعه‌ای تازه دریافتند چند گونه از پرندگان بومی هاوایی به‌جای جمع‌آوری مصالح، مواد لازم برای ساخت لانه را از دیگران می‌ربایند.

از اوج فعالیت در دهه ۱۹۸۰ تاکنون، تعداد قاتلان زنجیره‌ای به شکل قابل‌توجهی کاهش یافته است؛ روندی که از نگاه پژوهشگران، هم جالب و هم تا حدی اطمینان‌بخش است. اما دلیل این افت چیست؟

دانشمندان می‌گویند تخمک‌های زنان در مرحله نهایی لقاح، بسیار سختگیرانه و گزینشی از میان اسپرم‌ها انتخاب می‌کنند. این پژوهش نشان داد تخمک‌ها با انتشار مواد شیمیایی خاص، فقط اسپرم‌هایی را جذب می‌کنند که از نظر ژنتیکی با آنها سازگاری بیشتری دارند.

پتر یابلونسکی، زیست‌شناس، معتقد است بال‌ها در مراحل اولیه تکامل احتمالاً بیشتر برای دیده‌شدن و تعامل‌های رفتاری به کار می‌رفته‌اند تا حرکت در هوا.

آیا تا به حال وارد ساختمانی قدیمی، زیرزمینی تاریک یا خانه‌ای متروکه شده و ناگهان احساس کرده‌اید چیزی «درست نیست»؟ بسیاری از مردم چنین تجربه‌ای را به حضور نیروهای ماورایی یا تسخیرشدگی نسبت می‌دهند.

نظریه‌ای جدید پیشنهاد می‌کند که جهان پیش از انبساط، مرحله‌ای از فروپاشی را پشت سر گذاشته و بقایای آن از جمله سیاه‌چاله‌ها هنوز در کیهان حضور دارند.

پیش از ۵۰هزار سال پیش، در پناهگاه سرد غار آمود در شام، نوزادی جان خود را از دست داد که امروز رازهای پنهان بقای گونه‌اش را در استخوان‌هایش حمل می‌کند.

سامانه‌ای که ریل آن نه روی زمین قرار دارد و نه زیر آن، بلکه از سازه‌ای فولادی به ارتفاع ۱۰ تا ۱۲ متری آویزان است.

وقتی در ارتفاع بیش‌از ۱۰ کیلومتر با آرامش به صندلی هواپیما تکیه داده‌اید، درست زیر پای شما نبردی تمام‌عیار میان فیزیک و مهندسی در جریان است. موتورهای جت امروزی در شرایطی کار می‌کنند که روی کاغذ غیرممکن به نظر می‌رسد.