آخرین مطالب

گفتگویی متفاوت پیرامون موضوعی متفاوت تر؛

زنانگی و بدن کتابی قابل تامل از یک جامعه شناس اجتماعی

زنانگی و بدن کتابی قابل تامل از یک جامعه شناس

  بزرگنمایی:

پایگاه خبری نوید تربت: Navidtorbat.ir

محمدرضا سالارمقدم

منصوره موسوی دبیر بازنشسته آموزش و پرورش و استاد فعلی جامعه شناسی دانشگاه آزاد، تحصیل کرده دانشگاه فردوسی مشهد می باشد. وی از جمله بانوان خوش فکری است که تحقیقات جامعه شناسانه مفصلی پیرامون موضوعات مختلف انجام داده است که برخی از آنها به رشته تحریر در آمده است.

کتاب زنانگی و بدن که توسط این نویسنده خوش ذوق نوشته شده برای اولین بار در اسفند سال 1395 توسط انتشارات مروارید چاپ شده و بعد از دو ماه یعنی در اردیبهشت 96 به چاپ دوم رسید و بعنوان یکی از کتابهای برگزیده به جشنواره فرانکفورت که مهمترین رویداد کتاب جهان است راه یافت.

 گفتگویی پیرامون نحوه نگاشتن این کتاب با خانم منصوره موسوی انجام داده ایم که خواندن آن خالی از لطف نیست.

* خانم موسوی اصولا چه انگیزه ای باعث شد تا موضوع زنانگی و بدن را انتخاب کنید؟

**این که چرا این موضوع را انتخاب کردم، هر نویسنده ای علایقی دارد، شاید بخاطر این که علاقه من جامعه شناسی بوده، شاید بخاطر این که من زن هستم، شاید بخاطر این که علاقه من جامعه شناسی زنان بوده، ولی بیشتر از این من چند سالی دبیر دبیرستانهای دخترانه بوده ام و همیشه با این موضوع مواجه بودم که دختران در سن بلوغشان با یکسری بحرانها و اضطرابهای شدیدی رو به رو هستند که جامعه برای آنها جوابی ندارد و اینها به هر حال این مرحله را پشت سر می گذارند و ما فکر می کنیم بالاخره این دو سه سال بحران پشت سر گذاشته میشود. ولی نکته این است که این سالهای بحران پشت سر گذاشته نمیشود و تبعات آن همیشه باقی می ماند. برای من این سئوال وجود داشت که آیا با این وضعیتی که زنان در دوران بلوغ باهاش مواجه می شوند. آیا با بدنشان از خود بیگانه می شوند یا خیر؟ پرسش اصلی من در کتاب و جوابی که به آن دادم این است که زنان در طی پروسه بلوغ نسبت به بدنشان ازخودبیگانه می شوند.

*شیوه کارتان مبتنی بر چه بوده است؟

**مبتنی بر این بود که کاری تئوریک را در زمینه جامعه شناسی بدن انجام دهم. هنوز در ایران، در دانشگاهها و در کتابها، کار چندانی روی موضوع جامعه شناسی بدن انجام نشده. تحقیقاتی که صورت گرفته  بیشتر درباره جراحی هایی است که زنان روی  صورت و بدنشان انجام می دهند(عملهای زیبایی)، و بحثهای تئوریک جدی در این زمینه صورت نگرفته. در نوشتن کتاب واقعا دچار فقر منابع بودم . خوشبختانه یکی دو کتاب ترجمه شد از زبان فرانسه خیلی به من کمک کرد. دلم می خواست این موضوع به لحاظ تئوریک مطرح شود، چون یکی از مباحث مهم جامعه شناسی است و باعث تاسف است که این بحث که از 1960 در فرانسه (بخصوص) رایج است در ایران فقط یکی دو کتاب در سالهای 2015 یا 2014ترجمه شده.

* آیا در هنگام تحقیق پیرامون این موضوع که به نوعی تابو محسوب می شود راحت بودید یا خیر؟

**در تحقیقات میدانی با مشکلاتی مواجه بودم ، دخترانی که در سنین 11 تا 13 سالگی بودند، آن قدر استقلال نداشتند که براحتی به پرسشهایم جواب دهند. پس شروع کردم به گردآوری اطلاعاتم از طریق دو نوع پرسشنامه ، پرسشنامه ای که سئوالاتی با پاسخهای بسته داشت و یکسری سئوالات با پاسخهای باز و تشریحی. اصراری بر این که کار پیمایشی انجام دهم نداشته ام چون نه امکاناتش را داشتم و نه علاقه ای به آن، بیشتر می خواستم یک کار کیفی انجام دهم.

 با همه دخترانی که مصاحبه کردم و بیشتر در استان خراسان متمرکز بودم یک سئوال را اکثریت به گونه یکسانی پاسخ داده بودند مبنی بر این که از جنسیت خودشان راضی نیستند و ایکاش پسر بدنیا آمده بودند و نمونه های دیگر.

* بعنوان کسی که حوزه جامعه شناسی بدن را انتخاب کردید، معرفی کوتاهی داشته باشید از جامعه شناسی بدن، مردم شناسی و فمینیسم.

**در تعریف خیلی ساده، جامعه شناسی بدن به این موضوع می پردازد که جامعه چگونه بدنهای ما را تحت نظم اجتماعی و هنجارهای اجتماعی درمی آورد، ما فکر می کنیم یکسری از اعمال و رفتارهایی که داریم انجام میدهیم جامعه در آنها حضور ندارد، در حالیکه در همه رفتارهای ما و کارهایی که انجام می دهیم جامعه حضور دارد، هنجارهای اجتماعی، قوانین اجتماعی، قوانین نوشته و نانوشته، سنتها، مذهب، تابوهایی که وجود دارند، بدن ما را تحت کنترل خودشان می گیرند، انضباط برایش درنظر می گیرند، تنبیهش می کنند، مجازاتش می کنند، این در واقع تعریف جامعه شناسی بدن است.

 یکی از حوزه هایی که به جامعه شناسی بدن خیلی کمک کرده و به من هم اتفاقا خیلی کمک کرد، حوزه مردم شناسی است. متاسفانه در ایران مردم شناسی و انسان شناسی جایگاه چندانی ندارد. مردم شناسان از طریق تحقیقات میدانی و رفتن به مناطق ناشناخته و فراتر رفتن از جامعه اروپایی، از آنجا یافته هایی را با خودشان به جوامع اروپایی می آوردند که نشان می داد نگرش سایر نقاط دنیا خیلی متفاوت است و همه به یکسان فکر نمی کنند و به یکسان زندگی نمی کنند، مثلا ممکن است ما فکر کنیم دو نوع خانواده وجود دارد (آنچه که توی اغلب کتابهای درسی دیده میشه) خانواده هسته ای و خانواده گسترده. در حالی که مردم شناسانی که به مناطق دیگر رفته اند دیده اند شکل های خیلی متنوعی از انواع خانواده ها وجود دارد، شکلهایی که برای ما بسیار عجیب و غریب است و گاهی تمام کلیشه های ذهنی ما را به هم می ریزد، می بینیم که تعریف خانواده در بعضی مناطق خیلی متفاوت میشه.

حوزه دیگر فمینیسم است. خیلی ها فکر می کنند. بحث فمینیسم یعنی حتما یکطرف زنها شمشیر بدست صف کشیده اند و اینطرف هم آقایون هستند و قراره که جنگی بین زنان و مردان اتفاق بیفته. نه چنین خبری نیست. حداقل در آن حوزه ای از فمینیسم که من وارد شدم و در کتابم استفاده کردم.

در واقع اگه این جوری در نظر بگیریم که یک حوزه جامعه شناسی بدن داریم و یک حوزه جامعه شناسی بدن زنانه، کار من جامعه شناسی بدن زنانه است. وقتی می گیم بدن زنانه خودبخود وارد حوزه مطالعات فمینیستی میشویم و ناچارهستیم آن را بررسی کنیم و اولین بار هم کسانی که بحث زنان را وارد مطالعات اجتماعی کردند (چون جامعه شناسی که خودش علمی مردانه است)، فمینیستها بودند.

* شما گفتید با دختران سنین 11 و 13 ساله مصاحبه کردید. آیا در این مورد طبقه اجتماعی خاصی مورد نظرتان بوده؟

** در مصاحبه هایی که با سئوالات باز انجام دادم سعی کردم همه سطوح طبقاتی رو دربر گیرد، حتی به مدارسی در جاده سرخس رفتم تا خیلی متمرکز بر مناطق بالا و متوسط شهر نباشم و جالب است بدانیم که آگاهی های دختران نوجوان در روستاها و در طبقات پایین شهر خیلی بیشتر از طبقات بالای شهر و متوسط بالا بود. یعنی آنجا ها ظاهرا ممنوعیت درباره بدن و حرفهای مگو در این باره خیلی کمتراست،دخترها آگاهی های بیشتری داشتند که یا مادرها به آنها گفته بودند یا فضا طوری بود که اینها آگاهی لازم را داشتند، ولی در مقابل با دخترهایی حرف میزدم که از طبقات مرفه بودند ولی با بلوغ شان دچار وحشت شده بودند و آگاهی های لازم را نداشتند.

 

* چه توصیه ای به خوانندگان کتابتان دارید.

** بر این باورم هرکاری که نوشته میشود باید در ذهن خوانندگانش یک علامت سوال ایجاد کند. و من خوشحال میشوم این علامت سئوال بعد از خوندن کتاب در ذهن خوانندگان کتابم ایجاد شده باشد.

هر زنی و هر مردی (این اصلا بحث زنانه ای نیست بلکه  بحث انسان است) باید آگاهی را اصلی ترین مطالبه انسانی خود قراربدهد. اصلا خودِ آگاهی یک جور مطالبه گری است. ما باید متوجه بشویم و آگاه بشویم که این نیاز را داریم. خیلی از زنان هستند که اصلا در مورد نیازشان هیچ آگاهی ندارند، اینها باید آگاه شوند.


http://t.me/navidtorbatkabar


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

حسین فریدون پیش از ورود به زندان: هیچ خیانتی نکردم؛ برادر رییس جمهور بودن" نه تنها هیچ مزیتی برای من نبود که می تواند خودش یک اتهام باشد!

آمادگی عوامل اجرایی انتخابات در خراسان رضوی

عدم امکان سفر با اتوبوس در خراسان رضوی طی چند روز آینده

چرا شکست پهپاد آمریکا را می بینیم و شکست سیاست خارجی آمریکا را نمی‌بینیم /کسانی که در فضای مجازی به من می‌گویند «دروغگو» فقط از آلبانی نیستند بلکه برخی از داخل هم این زحمت را می‌کشند

روند افزایش دمای هوا در خراسان رضوی آغاز شد

کاهش قیمت 27 قلم کالا در خراسان رضوی

راه‌اندازی بازار زعفران ارگانیک زاوه در اروپا

معلمان مدارس غیر دولتی پرتوان اما فراموش شده

همایش استانی کویرنوردی در بجستان برگزار شد

500 هزار بچه ماهی در استخرهای تربت‌حیدریه رهاسازی شدند

حاتم بخشی ارزش افزوده ای ها از جیب مردم!

کاروان دوچرخه‌ سوار تربتی در راه کربلای معلی

معدوم کردن بیش از 7 تن گوشت فاسد در تربت حیدریه

صرفه جویی بیش از 46 میلیون لیتر بنزین در شرکت نفت منطقه تربت حیدریه

در طرح مثلث اقتصادی نقش مردم را نادیده نگیرید

در هم آمیختن زیبایی خوشنویسی با زیبایی پرندگان در تربت حیدریه

آگهی ثبت نام تلفن ثابت در تربت حیدری

قطع سامانه تاکسی بیسیم تربت حیدریه و اما و اگر های آن

ارائه خدمات مراقبتی به 38 هزار کودک در تربت حیدریه

طائب: رهبری ساعتی از عمر خود را هدر نداده‌اند/ مطهری: نمی‌دانم بیایم یا نه/ انتقاد کدخدایی از حرفِ روحانی /جامعه‌ای که مردم بترسند اگر سخنی بگویند برای آن‌ها پرونده تشکیل شود، روی سعادت نخواهد دید/ روایتی عجیب از یک اعتراف تلویزیونی/ آزمایشگاه‌ها نتیجه آزمایش HIV مثبت را اعلام نمی‌کنند؟/ واکنش صادق خرازی به عکس با متهم اقتصادی

تصاویر : شور و شوق زنان ایرانی در استادیوم آزادی

چه فرقی بین ابتلا به ویروس «HIV» و بیماری ایدز وجود دارد؟

آغاز عملیات ساخت مرحله سوم طرح جلوخان آرامگاه فردوسی

آیا اردوغان واقعا به دنبال کشورگشایی و احیای امپراطوری عثمانی است؟

بارش‌های رگباری خراسان رضوی را فرا می گیرد

احداث بزرگراه تربت حیدریه - خواف، مانع خام فروشی خواهد شد

آغاز عملیات اجرای جاده چهار بانده خواف - تربت حیدریه

برگزاری کارگاه آموزشی باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان در تربت حیدریه

زنانگی و بدن کتابی قابل تامل از یک جامعه شناس

تولید بیش از 21 هزار تن لواشک سنتی در خراسان رضوی

آغاز هوشمندسازی انشعابات آب مشترکان خراسان رضوی

عزم جدی استاندار خراسان رضوی برای حل مشکلات زیست محیطی کشف رود

18 کشته و مصدوم در تصادف اتوبوس و کامیون محور تربت حیدریه- مشهد

آیا باز شدن گذرگاه القائم - البوکمال بین عراق و سوریه و دسترسی ایران به مدیترانه از یک مسیر زمینی، عربستان را نگران کرده؟

فعالیت 250 هزار دانش آموز همیار پلیس در خراسان رضوی

نخستین قطار ویژه اربعین مشهد را به مقصد کرمانشاه ترک کرد

پنجمین جشنواره ملی عکس زعفران در تربت حیدریه و زاوه برگزار می شود

آیا جان 18 هزار انسان کشته شده در حوادث جاده ای به اندازه سقوط یک هواپیما ارزش ندارد

مسیح مهاجری: روحانیت امروز آن جایگاه 40سال پیش را ندارد/کدام موشک ایرانی 74 سرکرده داعش را کشت؟/اظهار نظر چمران در خصوص کاندیداتوری قالیباف/کوشکی: اصولگرایان قدیمی خودشان را بازنشسته کنند

با وجود افزایش جرایم فضای مجازی اعتقاد به بسته شدن آن نداریم

تجلیل از آتش نشانان شرکت نفت منطقه تربت حیدریه

مرکز جدید فنی و حرفه ای در تربت حیدریه احداث می شود

شفافیت در بازار بورس زعفران مورد حمله دلالان قرار گرفته است

زیبنده نیست که یک مدیر با حرفهای عوامانه بازار زعفران را آشفته کند

میزان تولید زعفران تربت حیدریه در سال حدود 36 تن است

پیش بینی برداشت بیش از 300 تن زعفران از مزارع خراسان رضوی

کلاهبرداری میلیاردی خریدار پیاز زعفران در تربت حیدریه

انتقال دامهای سرقتی به شکل قانونی از تربت حیدریه به سرخس

دمای هوا در خراسان رضوی کاهش می‌یابد

افزایش سه درصدی پذیرش دانشجو در دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه