آخرین مطالب

نگاهی به هفت فیلم شاخص سینمای دفاع مقدس

جنگی‌های سینمای ایران؛ از «مهاجر» تا «عقاب‌ها» هنری

جنگی‌های سینمای ایران؛ از «مهاجر» تا «عقاب‌ها»

  بزرگنمایی:

پایگاه خبری نوید تربت: Navidtorbat.ir
در طول 39 سال گذشته، اگر چه فیلم‌های بسیاری درباره جنگ ایران و عراق ساخته شده و روی پرده رفته‌اند اما همه آن‌ها نتوانسته‌اند در جلب نظر منتقدان و مخاطبان موفق باشند و در یادها بمانند. به مناسبت آغاز هفته دفاع مقدس مروری بر هفت فیلم ماندگار این حوزه داشته‌ایم.

 39 سال پیش در چنین روزی، رژیم بعث عراق به رهبری صدام حسین با تجاوز به خاک ایران، جنگ سختی را به مردم کشورمان تحمیل کرد؛ جنگی که هشت سال به طول انجامید اما با دلاورمردی‌ها و فداکاری‌های جوانان این مرز و بوم ذره‌ای از خاک میهن به چنگال بعثی‌ها نیفتاد.

در طی این سال‌ها، هنرمندان نقش مهمی در به نمایش گذاشتن این ایثار و از خودگذشتگی رزمندگان داشتند و آثار متعدد و متنوعی را در این باره خلق کردند که فیلم‌های سینمایی، چون مرواریدی درخشان در بین تمامی این آثار می‌درخشند.

به مناسبت آغاز هفته دفاع مقدس، مروری بر هفت فیلم شاخص این حوزه در سینمای ایران داشته‌ایم، فیلم‌هایی که داستان‌شان در میدان نبرد می‌گذرد و به وجوه معنوی، حماسی، تاریخی، تاکتیکی و .... جنگ می‌پردازند. این آثار توانستند در زمان خود مورد توجه و اقبال منتقدان و مخاطبان قرار گرفته و به نوعی جریان‌ساز باشند تا پس از سال‌ها همچنان در ذهن‌ها به یادگار بمانند..

«مهاجر»؛ رزمندگانی که پرواز کردند

بدون شک یکی از شاخص‌ترین فیلم‌هایی که درباره جنگ ایران و عراق ساخته شد، «مهاجر» ساخته ابراهیم حاتمی‌کیاست. فیلمی که در سال 1368 تولید شد و به گفته بسیاری از کارشناسان سینما، تاثیر مستقیمی از رحلت امام خمینی در خرداد همان سال و ورود جامعه به فاز جدیدی گرفته بود. حاتمی‌کیا پیش از این، دو فیلم «هویت» و «دیده‌بان» را در عرصه دفاع مقدس ساخته بود. 

این فیلم، داستان هواپیماهای بدون سرنشینی به نام مهاجر را روایت می‌کند که از روی زمین کنترل و جهت انجام عملیات شناسایی در پشت خطوط دشمن به کار گرفته می‌شوند و آنچه در فیلم می‌گذرد به این شرح است: «به‌دلیل برد محدود دستگاه کنترل، خلبانان در دو ایستگاه مقابل، رودرروی هم و در خطوط دشمن مستقر می‌شوند. خلبانی که به خطوط دشمن نفوذ کرده، در حالی که با دشمن درگیر می‌شود، با مهارت عملیات شناسایی را انجام می‌دهد و هواپیما را در هوا تحویل خلبان دوم می‌دهد. در حالی که خود در آخرین لحظات کشته می‌شود.»

فیلم مهاجر

«مهاجر» که دومین ساخته سینمایی حاتمی‌کیا به شمار می‌آید، از بازی علیرضا خاتمی و ابراهیم اصغرزاده بهره برده است و توانست در هشتمین جشنواره فیلم فجر بدرخشد و جوایز بسیاری را از آن خود کند.

پرداختن به وجهی فنی از جنگ که به آن توجه نشده بود و اشاراتی به تنش‌هایی که گاه بین رزمندگان به وجود می‌آمد، از جمله رویکردهای تازه «مهاجر» بود. 

«پرواز در شب»؛ ایثار و شهامت با کم‌ترین شعار

بدون شک وقتی از سینمای دفاع مقدس سخن به میان می‌آید، نمی‌توان نامی از رسول ملاقلی‌پور به میان نیاورد، کارگردان فقیدی که آثار بسیار ماندگاری را در حوزه دفاع مقدس ساخت که هنوز پس از گذشت سال‌ها یاد و خاطره‌شان در ذهن مخاطبان به یادگار مانده است.

یکی از فیلم‌های ماندگار او درباره نبرد ایران و عراق، «پرواز در شب» با بازی فرج‌الله سلحشور، علی یعقوب‌زاده، تاجبخش فنائیان و جعفر دهقان است که سال 1365 پروسه تولیدش به پایان رسید.

این فیلم روایتگر داستان فرمانده گردان کمیل است که برای تهیه آب برای رزمندگان زخمی، محاصره دشمن را می‌شکند، اما در نهایت به شهادت می‌رسد.

پرواز در شب

«پرواز در شب» که به واقع یکی از پیشروترین فیلم‌های جنگی در زمان خودش بود، اولین بار در پنجمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و توانست جوایز مهمی چون بهترین فیلم، فیلمنامه و موسیقی را از آن خود کند.

فیلمبرداری بخش عمده صحنه‌ها در شب، از نکات برجسته فنی این فیلم است که در زمان خود بسیار خوب از کار درآمده بود. مشابه‌سازی مناسب و درست جنگ تحمیلی با واقعه کربلا هم از وجوه معنوی «پرواز در شب» به شمار می‌آید که در عین صراحت، صداقت دارد و از شعار فاصله گرفته است. 

«گذرگاه»؛ فیلمی جنگی از دفاع مقدس

«گذرگاه» عنوان دیگر اثر شاخص سینمای ایران در حوزه دفاع مقدس است، فیلمی به کارگردانی شهریار بحرانی که محصول سال 1365 است و از بازی خسرو ضیایی، عطااله سلیمانیان، محرم زینال‌زاده و اردلان شجاع کاوه بهره برده است.

این فیلم داستان یک رزمنده به نام ناصر است که به همراه سه تن از همرزمانش (احمد، قاسم و محمد) برای عملیات گشت و شناسایی به جبهه اعزام می‌شوند و در بحبوحه جنگ، ماموریت انهدام پلی تدارکاتی در مسیر یک گذرگاه را برعهده می‌گیرند که به خوبی از عهده آن بر می‌آیند.

گذرگاه

«گذرگاه»، یکی از نخستین فیلم‌های دفاع مقدس است که از ویژگی‌های ژانر سینمای جنگی به خوبی بهره می‌برد؛ شخصیت‌های این فیلم علاوه بر این‌که از نظر اعتقادی به رزمندگان سینمای مقدس شبیه‌اند، اما دارای ویژگی‌های قهرمانان سینمای جنگی هم هستند. 

«سرزمین خورشید»؛ نقش زنان در جنگ

احمدرضا درویش در سال 75 پس از «کیمیا» بار دیگر به سراغ خرمشهر می‌رود و فیلمی با نام «سرزمین خورشید» را با حال و هوایی مشابه با آن فیلم سینمایی می‌سازد، فیلمی که بازیگر نقش اول آن هم خسرو شکیبایی است و حتی داستان آن هم در یک بیمارستان می‌گذرد که در بحبوحه جنگ توسط ارتش عراق محاصره می‌شود و در این بین بارها مورد تهاجم قرار می‌گیرد.

«سرزمین خورشید» فیلمی شخصیت‌محور است که به زندگی چند تن از ساکنان خرمشهر می‌پردازد و قهرمان فیلم هم زنی به نام هانیه است که از مجروحان، در تنها بیمارستان شهر پرستاری می‌کند. در واقع درویش در این فیلم بنا دارد تا صبر، بردباری و مقاومت زنان ایرانی را به تصویر بکشد که البته تا حدود زیادی هم در این زمینه موفق بوده است. زن بودن شخصیت اول این فیلم که در صحنه جنگ هم حضور دارد، تا آن زمان در سینمای دفاع مقدس، کم‌تر تجربه شده بود. 

سرزمین خورشید

گلچهره سجادیه، سعید پورصمیمی، محمود پاک نیت و ... دیگر بازیگران اصلی هستند که در این فیلم به ایفای نقش پرداختند. در «سرزمین خورشید» هم مانند «کیمیا» صحنه‌های جنگی و درگیری‌های نظامی، باورپذیر و مخاطب‌پسند به تصویر درآمده است.

«عقاب‌ها»؛ فیلمی هیجان‌انگیز

«عقاب‌ها» ساخته ساموئل خاچیکیان، تا امروز، پرتماشاگرترین فیلم تاریخ سینمای پس از انقلاب ایران است. در حالی که جمعیت ایران در سال 64 نزدیک به 45 میلیون نفر بود، 18 درصد از جمعیت کشور به دیدن فیلم رفتند و «عقاب‌ها» به فروشی معادل 738 میلیون و 620 هزار تومان دست یافت.

خاچیکیان در این فیلم از حضور سعید راد، بازیگر چهره سینمای قبل از انقلاب ایران، بهره‌ برده بود که نقش مهمی هم در جلب نظر مخاطبان سینما داشت اما جالب است که این فیلم چندان برای راد خوش یمن نبود و او پس از مدتی ممنوع‌الفعالیت شد که البته ارتباطی با بازی او در «عقاب‌ها» نداشت.

عقاب‌ها

جمشید هاشم‌پور، رضا رویگری، مجید میرزاییان، شهاب عسگری و... از دیگر بازیگرانی هستند که در این فیلم به ایفای نقش پرداختند.

«عقاب‌ها» با صحنه‌های هیجان‌انگیز نبردهای هوایی و زمینی‌اش، به داستان نجات یک خلبان ایرانی می‌پردازد که بر اساس رویداد واقعی نجات یدالله شریفی‌راد به وسیله کردهای عراقی و انتقال او به ایران ساخته شده‌ است.

«کانی‌مانگا»؛ ارتشی‌ها هم دیده شدند

سیف‌الله داد، کارگردان فقید سینمای ایران برای ساخت دومین فیلم کارنامه سینمایی‌اش به سراغ موضوعی متفاوت درباره دفاع مقدس رفت که سرانجام آن، اثر به یادماندنی «کانی مانگا» محصول سال 1366 بود.

در این فیلم، فرامرز قریبیان، علی ثابت‌فر، عبدالرضا اکبری، کاظم افرندنیا و رضا رویگری به ایفای نقش می‌پردازند و نکته جالب توجه درباره این فهرست، ایفای نقش یک خلبان عراقی توسط رویگری است، چرا که او چندی پیش در «عقاب‌ها» در نقش یک خلبان ایرانی مقابل دیدگان تماشاگران ظاهر شده بود.

کانی‌مانگا

«کانی مانگا» روایت یک گروه تکاور است که برای دستگیری یک خلبان عراقی که هواپیمایش در شرق مریوان سقوط کرده است، مامور می‌شوند اما در این راه با کردهای ضد انقلاب درگیر می‌شوند.

این فیلم رکورد طولانی‌ترین اکران سینمای ایران را در اختیار دارد و به مدت 15 سال روی پرده سینماهای کشور بوده است. «کانی‌مانگا» از سردمداران جریانی از سینمای دفاع مقدس بود که بر داشتن قهرمان و پرداختن به صحنه‌های اکشن تاکید داشتند. 

«لیلی با من است»؛ نخستین کمدی دفاع مقدس

تا دهه هفتاد فیلم‌های بسیاری درباره دفاع مقدس ساخته شده و به نمایش درآمده بود که همگی رویکردی جدی و جنگی را دنبال کردند و هیچ فیلمسازی از زوایه دیگری به مقوله جنگ ایران و عراق نپرداخت، اما سال 74، کمال تبریزی با ساخت «لیلی با من است» رویکرد و جریانی نو را در سینمای دفاع مقدس ایجاد کرد.

او در این فیلم با نگاهی کمدی و طنزگونه به جنگ تحمیلی پرداخت که با استقبال بسیار خوب مخاطبان و منتقدان همراه شد.

«لیلی با من است» داستان صادق مشکینی، فیلمبردار تلویزیون با بازی پرویز پرستویی را به تصویر می‌کشد که بسیار از جبهه و جنگ می‌ترسد و برای اینکه بتواند از صندوق تلویزیون وام بگیرد تا خانه نیمه‌ساخته‌اش را تکمیل کند، باید برای فیلمبرداری از اسرای عراقی به منطقهٔ جنگی برود.

لیلی با من است

جذاب‌ترین صحنه‌های این فیلم به تلاش‌های این شخصیت برای اینکه پایش به خط مقدم جبهه نرسد، اختصاص دارد، موقعیت‌هایی که او حوادث عجیب و غریبی را رقم می‌زند…

در واقع با ساخت «لیلی با من است»، این تفکر در بین فیلمسازان ایرانی ایجاد شد که می‌توانند با نگاهی کمدی به جنگ ایران و عراق بپردازند و در سال‌ها بعد نمونه‌هایی از این دست آثار هم در سینمای ایران ساخته شد که به عنوان نمونه می‌توان به فیلم «ضد گلوله» ساخته مصطفی کیایی اشاره کرد.

منبع خبرآنلاین
http://t.me/navidtorbatkabar


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

حسین فریدون پیش از ورود به زندان: هیچ خیانتی نکردم؛ برادر رییس جمهور بودن" نه تنها هیچ مزیتی برای من نبود که می تواند خودش یک اتهام باشد!

آمادگی عوامل اجرایی انتخابات در خراسان رضوی

عدم امکان سفر با اتوبوس در خراسان رضوی طی چند روز آینده

چرا شکست پهپاد آمریکا را می بینیم و شکست سیاست خارجی آمریکا را نمی‌بینیم /کسانی که در فضای مجازی به من می‌گویند «دروغگو» فقط از آلبانی نیستند بلکه برخی از داخل هم این زحمت را می‌کشند

روند افزایش دمای هوا در خراسان رضوی آغاز شد

کاهش قیمت 27 قلم کالا در خراسان رضوی

راه‌اندازی بازار زعفران ارگانیک زاوه در اروپا

معلمان مدارس غیر دولتی پرتوان اما فراموش شده

همایش استانی کویرنوردی در بجستان برگزار شد

500 هزار بچه ماهی در استخرهای تربت‌حیدریه رهاسازی شدند

حاتم بخشی ارزش افزوده ای ها از جیب مردم!

کاروان دوچرخه‌ سوار تربتی در راه کربلای معلی

معدوم کردن بیش از 7 تن گوشت فاسد در تربت حیدریه

صرفه جویی بیش از 46 میلیون لیتر بنزین در شرکت نفت منطقه تربت حیدریه

در طرح مثلث اقتصادی نقش مردم را نادیده نگیرید

در هم آمیختن زیبایی خوشنویسی با زیبایی پرندگان در تربت حیدریه

آگهی ثبت نام تلفن ثابت در تربت حیدری

قطع سامانه تاکسی بیسیم تربت حیدریه و اما و اگر های آن

ارائه خدمات مراقبتی به 38 هزار کودک در تربت حیدریه

طائب: رهبری ساعتی از عمر خود را هدر نداده‌اند/ مطهری: نمی‌دانم بیایم یا نه/ انتقاد کدخدایی از حرفِ روحانی /جامعه‌ای که مردم بترسند اگر سخنی بگویند برای آن‌ها پرونده تشکیل شود، روی سعادت نخواهد دید/ روایتی عجیب از یک اعتراف تلویزیونی/ آزمایشگاه‌ها نتیجه آزمایش HIV مثبت را اعلام نمی‌کنند؟/ واکنش صادق خرازی به عکس با متهم اقتصادی

تصاویر : شور و شوق زنان ایرانی در استادیوم آزادی

چه فرقی بین ابتلا به ویروس «HIV» و بیماری ایدز وجود دارد؟

آغاز عملیات ساخت مرحله سوم طرح جلوخان آرامگاه فردوسی

آیا اردوغان واقعا به دنبال کشورگشایی و احیای امپراطوری عثمانی است؟

بارش‌های رگباری خراسان رضوی را فرا می گیرد

احداث بزرگراه تربت حیدریه - خواف، مانع خام فروشی خواهد شد

آغاز عملیات اجرای جاده چهار بانده خواف - تربت حیدریه

برگزاری کارگاه آموزشی باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان در تربت حیدریه

زنانگی و بدن کتابی قابل تامل از یک جامعه شناس

تولید بیش از 21 هزار تن لواشک سنتی در خراسان رضوی

آغاز هوشمندسازی انشعابات آب مشترکان خراسان رضوی

عزم جدی استاندار خراسان رضوی برای حل مشکلات زیست محیطی کشف رود

18 کشته و مصدوم در تصادف اتوبوس و کامیون محور تربت حیدریه- مشهد

آیا باز شدن گذرگاه القائم - البوکمال بین عراق و سوریه و دسترسی ایران به مدیترانه از یک مسیر زمینی، عربستان را نگران کرده؟

فعالیت 250 هزار دانش آموز همیار پلیس در خراسان رضوی

نخستین قطار ویژه اربعین مشهد را به مقصد کرمانشاه ترک کرد

پنجمین جشنواره ملی عکس زعفران در تربت حیدریه و زاوه برگزار می شود

آیا جان 18 هزار انسان کشته شده در حوادث جاده ای به اندازه سقوط یک هواپیما ارزش ندارد

مسیح مهاجری: روحانیت امروز آن جایگاه 40سال پیش را ندارد/کدام موشک ایرانی 74 سرکرده داعش را کشت؟/اظهار نظر چمران در خصوص کاندیداتوری قالیباف/کوشکی: اصولگرایان قدیمی خودشان را بازنشسته کنند

با وجود افزایش جرایم فضای مجازی اعتقاد به بسته شدن آن نداریم

تجلیل از آتش نشانان شرکت نفت منطقه تربت حیدریه

مرکز جدید فنی و حرفه ای در تربت حیدریه احداث می شود

شفافیت در بازار بورس زعفران مورد حمله دلالان قرار گرفته است

زیبنده نیست که یک مدیر با حرفهای عوامانه بازار زعفران را آشفته کند

میزان تولید زعفران تربت حیدریه در سال حدود 36 تن است

پیش بینی برداشت بیش از 300 تن زعفران از مزارع خراسان رضوی

کلاهبرداری میلیاردی خریدار پیاز زعفران در تربت حیدریه

انتقال دامهای سرقتی به شکل قانونی از تربت حیدریه به سرخس

دمای هوا در خراسان رضوی کاهش می‌یابد

افزایش سه درصدی پذیرش دانشجو در دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه