آخرین مطالب

نگاهی به هفت فیلم شاخص سینمای دفاع مقدس

جنگی‌های سینمای ایران؛ از «مهاجر» تا «عقاب‌ها» هنری

جنگی‌های سینمای ایران؛ از «مهاجر» تا «عقاب‌ها»

  بزرگنمایی:

پایگاه خبری نوید تربت: Navidtorbat.ir
در طول 39 سال گذشته، اگر چه فیلم‌های بسیاری درباره جنگ ایران و عراق ساخته شده و روی پرده رفته‌اند اما همه آن‌ها نتوانسته‌اند در جلب نظر منتقدان و مخاطبان موفق باشند و در یادها بمانند. به مناسبت آغاز هفته دفاع مقدس مروری بر هفت فیلم ماندگار این حوزه داشته‌ایم.

 39 سال پیش در چنین روزی، رژیم بعث عراق به رهبری صدام حسین با تجاوز به خاک ایران، جنگ سختی را به مردم کشورمان تحمیل کرد؛ جنگی که هشت سال به طول انجامید اما با دلاورمردی‌ها و فداکاری‌های جوانان این مرز و بوم ذره‌ای از خاک میهن به چنگال بعثی‌ها نیفتاد.

در طی این سال‌ها، هنرمندان نقش مهمی در به نمایش گذاشتن این ایثار و از خودگذشتگی رزمندگان داشتند و آثار متعدد و متنوعی را در این باره خلق کردند که فیلم‌های سینمایی، چون مرواریدی درخشان در بین تمامی این آثار می‌درخشند.

به مناسبت آغاز هفته دفاع مقدس، مروری بر هفت فیلم شاخص این حوزه در سینمای ایران داشته‌ایم، فیلم‌هایی که داستان‌شان در میدان نبرد می‌گذرد و به وجوه معنوی، حماسی، تاریخی، تاکتیکی و .... جنگ می‌پردازند. این آثار توانستند در زمان خود مورد توجه و اقبال منتقدان و مخاطبان قرار گرفته و به نوعی جریان‌ساز باشند تا پس از سال‌ها همچنان در ذهن‌ها به یادگار بمانند..

«مهاجر»؛ رزمندگانی که پرواز کردند

بدون شک یکی از شاخص‌ترین فیلم‌هایی که درباره جنگ ایران و عراق ساخته شد، «مهاجر» ساخته ابراهیم حاتمی‌کیاست. فیلمی که در سال 1368 تولید شد و به گفته بسیاری از کارشناسان سینما، تاثیر مستقیمی از رحلت امام خمینی در خرداد همان سال و ورود جامعه به فاز جدیدی گرفته بود. حاتمی‌کیا پیش از این، دو فیلم «هویت» و «دیده‌بان» را در عرصه دفاع مقدس ساخته بود. 

این فیلم، داستان هواپیماهای بدون سرنشینی به نام مهاجر را روایت می‌کند که از روی زمین کنترل و جهت انجام عملیات شناسایی در پشت خطوط دشمن به کار گرفته می‌شوند و آنچه در فیلم می‌گذرد به این شرح است: «به‌دلیل برد محدود دستگاه کنترل، خلبانان در دو ایستگاه مقابل، رودرروی هم و در خطوط دشمن مستقر می‌شوند. خلبانی که به خطوط دشمن نفوذ کرده، در حالی که با دشمن درگیر می‌شود، با مهارت عملیات شناسایی را انجام می‌دهد و هواپیما را در هوا تحویل خلبان دوم می‌دهد. در حالی که خود در آخرین لحظات کشته می‌شود.»

فیلم مهاجر

«مهاجر» که دومین ساخته سینمایی حاتمی‌کیا به شمار می‌آید، از بازی علیرضا خاتمی و ابراهیم اصغرزاده بهره برده است و توانست در هشتمین جشنواره فیلم فجر بدرخشد و جوایز بسیاری را از آن خود کند.

پرداختن به وجهی فنی از جنگ که به آن توجه نشده بود و اشاراتی به تنش‌هایی که گاه بین رزمندگان به وجود می‌آمد، از جمله رویکردهای تازه «مهاجر» بود. 

«پرواز در شب»؛ ایثار و شهامت با کم‌ترین شعار

بدون شک وقتی از سینمای دفاع مقدس سخن به میان می‌آید، نمی‌توان نامی از رسول ملاقلی‌پور به میان نیاورد، کارگردان فقیدی که آثار بسیار ماندگاری را در حوزه دفاع مقدس ساخت که هنوز پس از گذشت سال‌ها یاد و خاطره‌شان در ذهن مخاطبان به یادگار مانده است.

یکی از فیلم‌های ماندگار او درباره نبرد ایران و عراق، «پرواز در شب» با بازی فرج‌الله سلحشور، علی یعقوب‌زاده، تاجبخش فنائیان و جعفر دهقان است که سال 1365 پروسه تولیدش به پایان رسید.

این فیلم روایتگر داستان فرمانده گردان کمیل است که برای تهیه آب برای رزمندگان زخمی، محاصره دشمن را می‌شکند، اما در نهایت به شهادت می‌رسد.

پرواز در شب

«پرواز در شب» که به واقع یکی از پیشروترین فیلم‌های جنگی در زمان خودش بود، اولین بار در پنجمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و توانست جوایز مهمی چون بهترین فیلم، فیلمنامه و موسیقی را از آن خود کند.

فیلمبرداری بخش عمده صحنه‌ها در شب، از نکات برجسته فنی این فیلم است که در زمان خود بسیار خوب از کار درآمده بود. مشابه‌سازی مناسب و درست جنگ تحمیلی با واقعه کربلا هم از وجوه معنوی «پرواز در شب» به شمار می‌آید که در عین صراحت، صداقت دارد و از شعار فاصله گرفته است. 

«گذرگاه»؛ فیلمی جنگی از دفاع مقدس

«گذرگاه» عنوان دیگر اثر شاخص سینمای ایران در حوزه دفاع مقدس است، فیلمی به کارگردانی شهریار بحرانی که محصول سال 1365 است و از بازی خسرو ضیایی، عطااله سلیمانیان، محرم زینال‌زاده و اردلان شجاع کاوه بهره برده است.

این فیلم داستان یک رزمنده به نام ناصر است که به همراه سه تن از همرزمانش (احمد، قاسم و محمد) برای عملیات گشت و شناسایی به جبهه اعزام می‌شوند و در بحبوحه جنگ، ماموریت انهدام پلی تدارکاتی در مسیر یک گذرگاه را برعهده می‌گیرند که به خوبی از عهده آن بر می‌آیند.

گذرگاه

«گذرگاه»، یکی از نخستین فیلم‌های دفاع مقدس است که از ویژگی‌های ژانر سینمای جنگی به خوبی بهره می‌برد؛ شخصیت‌های این فیلم علاوه بر این‌که از نظر اعتقادی به رزمندگان سینمای مقدس شبیه‌اند، اما دارای ویژگی‌های قهرمانان سینمای جنگی هم هستند. 

«سرزمین خورشید»؛ نقش زنان در جنگ

احمدرضا درویش در سال 75 پس از «کیمیا» بار دیگر به سراغ خرمشهر می‌رود و فیلمی با نام «سرزمین خورشید» را با حال و هوایی مشابه با آن فیلم سینمایی می‌سازد، فیلمی که بازیگر نقش اول آن هم خسرو شکیبایی است و حتی داستان آن هم در یک بیمارستان می‌گذرد که در بحبوحه جنگ توسط ارتش عراق محاصره می‌شود و در این بین بارها مورد تهاجم قرار می‌گیرد.

«سرزمین خورشید» فیلمی شخصیت‌محور است که به زندگی چند تن از ساکنان خرمشهر می‌پردازد و قهرمان فیلم هم زنی به نام هانیه است که از مجروحان، در تنها بیمارستان شهر پرستاری می‌کند. در واقع درویش در این فیلم بنا دارد تا صبر، بردباری و مقاومت زنان ایرانی را به تصویر بکشد که البته تا حدود زیادی هم در این زمینه موفق بوده است. زن بودن شخصیت اول این فیلم که در صحنه جنگ هم حضور دارد، تا آن زمان در سینمای دفاع مقدس، کم‌تر تجربه شده بود. 

سرزمین خورشید

گلچهره سجادیه، سعید پورصمیمی، محمود پاک نیت و ... دیگر بازیگران اصلی هستند که در این فیلم به ایفای نقش پرداختند. در «سرزمین خورشید» هم مانند «کیمیا» صحنه‌های جنگی و درگیری‌های نظامی، باورپذیر و مخاطب‌پسند به تصویر درآمده است.

«عقاب‌ها»؛ فیلمی هیجان‌انگیز

«عقاب‌ها» ساخته ساموئل خاچیکیان، تا امروز، پرتماشاگرترین فیلم تاریخ سینمای پس از انقلاب ایران است. در حالی که جمعیت ایران در سال 64 نزدیک به 45 میلیون نفر بود، 18 درصد از جمعیت کشور به دیدن فیلم رفتند و «عقاب‌ها» به فروشی معادل 738 میلیون و 620 هزار تومان دست یافت.

خاچیکیان در این فیلم از حضور سعید راد، بازیگر چهره سینمای قبل از انقلاب ایران، بهره‌ برده بود که نقش مهمی هم در جلب نظر مخاطبان سینما داشت اما جالب است که این فیلم چندان برای راد خوش یمن نبود و او پس از مدتی ممنوع‌الفعالیت شد که البته ارتباطی با بازی او در «عقاب‌ها» نداشت.

عقاب‌ها

جمشید هاشم‌پور، رضا رویگری، مجید میرزاییان، شهاب عسگری و... از دیگر بازیگرانی هستند که در این فیلم به ایفای نقش پرداختند.

«عقاب‌ها» با صحنه‌های هیجان‌انگیز نبردهای هوایی و زمینی‌اش، به داستان نجات یک خلبان ایرانی می‌پردازد که بر اساس رویداد واقعی نجات یدالله شریفی‌راد به وسیله کردهای عراقی و انتقال او به ایران ساخته شده‌ است.

«کانی‌مانگا»؛ ارتشی‌ها هم دیده شدند

سیف‌الله داد، کارگردان فقید سینمای ایران برای ساخت دومین فیلم کارنامه سینمایی‌اش به سراغ موضوعی متفاوت درباره دفاع مقدس رفت که سرانجام آن، اثر به یادماندنی «کانی مانگا» محصول سال 1366 بود.

در این فیلم، فرامرز قریبیان، علی ثابت‌فر، عبدالرضا اکبری، کاظم افرندنیا و رضا رویگری به ایفای نقش می‌پردازند و نکته جالب توجه درباره این فهرست، ایفای نقش یک خلبان عراقی توسط رویگری است، چرا که او چندی پیش در «عقاب‌ها» در نقش یک خلبان ایرانی مقابل دیدگان تماشاگران ظاهر شده بود.

کانی‌مانگا

«کانی مانگا» روایت یک گروه تکاور است که برای دستگیری یک خلبان عراقی که هواپیمایش در شرق مریوان سقوط کرده است، مامور می‌شوند اما در این راه با کردهای ضد انقلاب درگیر می‌شوند.

این فیلم رکورد طولانی‌ترین اکران سینمای ایران را در اختیار دارد و به مدت 15 سال روی پرده سینماهای کشور بوده است. «کانی‌مانگا» از سردمداران جریانی از سینمای دفاع مقدس بود که بر داشتن قهرمان و پرداختن به صحنه‌های اکشن تاکید داشتند. 

«لیلی با من است»؛ نخستین کمدی دفاع مقدس

تا دهه هفتاد فیلم‌های بسیاری درباره دفاع مقدس ساخته شده و به نمایش درآمده بود که همگی رویکردی جدی و جنگی را دنبال کردند و هیچ فیلمسازی از زوایه دیگری به مقوله جنگ ایران و عراق نپرداخت، اما سال 74، کمال تبریزی با ساخت «لیلی با من است» رویکرد و جریانی نو را در سینمای دفاع مقدس ایجاد کرد.

او در این فیلم با نگاهی کمدی و طنزگونه به جنگ تحمیلی پرداخت که با استقبال بسیار خوب مخاطبان و منتقدان همراه شد.

«لیلی با من است» داستان صادق مشکینی، فیلمبردار تلویزیون با بازی پرویز پرستویی را به تصویر می‌کشد که بسیار از جبهه و جنگ می‌ترسد و برای اینکه بتواند از صندوق تلویزیون وام بگیرد تا خانه نیمه‌ساخته‌اش را تکمیل کند، باید برای فیلمبرداری از اسرای عراقی به منطقهٔ جنگی برود.

لیلی با من است

جذاب‌ترین صحنه‌های این فیلم به تلاش‌های این شخصیت برای اینکه پایش به خط مقدم جبهه نرسد، اختصاص دارد، موقعیت‌هایی که او حوادث عجیب و غریبی را رقم می‌زند…

در واقع با ساخت «لیلی با من است»، این تفکر در بین فیلمسازان ایرانی ایجاد شد که می‌توانند با نگاهی کمدی به جنگ ایران و عراق بپردازند و در سال‌ها بعد نمونه‌هایی از این دست آثار هم در سینمای ایران ساخته شد که به عنوان نمونه می‌توان به فیلم «ضد گلوله» ساخته مصطفی کیایی اشاره کرد.

منبع خبرآنلاین
http://t.me/navidtorbatkabar


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

گوی و میدانی که برای مجلس یازدهم فراهم آمده

لاریجانی یارقرضی اصلاح‌طلبان در 1400 می‌شود؟ / پُستی که قالیباف حق ندارد به آن چشم بدوزد!/ برخی خانواده‌ها فرزندخوانده برای قاچاق اعضای بدن می‌خواهند!/ دو خبرنگار صداوسیما در ایران‌اینترنشنال

افزایش 77 درصدی ذخایر آبی سدهای خراسان رضوی

آغاز برداشت برداشت گندم از پنج هزار هکتار اراضی کشاورزی رشتخوار

برگزیدگان مسابقه نقاشی حافظان سلامت معرفی شدند

موانع توسعه زیربنایی و تسهیلاتی نیروگاه برق راشد تربت حیدریه برطرف می شود

ممنوعیت موقت ورود گردشگران و مسافران به منطقه آبشار رودمعجن

برگزاری بیش از 45 هزار دقیقه آموزش مجازی در آموزشکده فنی و حرفه ای تربت حیدریه

پایان تصویربرداری فیلم آخر الزمانی در تربت حیدریه

مسابقه محیط زیست و کرونا در تربت حیدریه برگزار می شود

اجرای طرح امید و نشاط اجتماعی برای مقابله با عوارض منفی کرونا

رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران خراسان رضوی یکی از عوامل اصلی تنش و کاهش قیمت زعفران

تجمع اعتراضی زعفرانکاران تربت‌حیدریه در مقابل فرمانداری

انجام غربالگری کم کاری تیروئید بیش از 7 هزار و 500 نوزاد در تربت حیدریه

آمادگی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه برای پذیرش و اسکان دانشجویان

حمایت 400 میلیون ریالی انجمن سینمای جوانان ایران دفتر تربت حیدریه از فیلمسازان فیلم کوتاه

درخواست ویژه محمود صادقی از علی لاریجانی / پیشنهاد جلیلی به نمایندگان مجلس یازدهم / لابی‌های روز اول نمایندگان را عصبانی کرد / رکوددار میزان آرای روسای 11 دوره مجلس در سال اول/ ارگان جبهه پایداری: قالیباف برجام را «پیروزی» می‌دانست و تصمیم نظام معرفی کرده بود

کشف 52 کیلوگرم موادمخدر در مه‌ولات

کشف دو شیء تاریخی در شهرستان رشتخوار

آغاز برداشت زیره سبز در رشتخوار

برگزاری مسابقه بزرگ نقاشی با موضوع حافظان و مدافعان سلامت در تربت حیدریه

پدر، رومینا و ماجرایی که تلخ تر از تلخ را معنا می کند

هفتم خرداد، آغاز سناریوی 1400 احمدی نژاد

نمایشگاه نقاشی عطرفطر در تربت حیدریه به کار خود پایان داد

وحدت‌شکنان مجلس یازدهم، مورد مواخذه نیروهای انقلاب قرار می‌گیرند

چهار روایت درباره فرجام رستم

کمک 3میلیارد ریالی خیرین سلامت به دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه

بازگشایی حرم مطهر رضوی به روایت تصویر

در ماه مبارک رمضان21 مرکزعرضه محصولات غیر بهداشتی در تربت حیدریه پلمپ شد

مراقبت های بهداشتی برای تزکیه نفس در روابط اجتماعی مهم و ضروری است

اجرای مرحله سوم رزمایش کمک مومنانه اداره اوقاف و امور خیریه تربت حیدریه

کمک بیش از 63 میلیون تومانی یک خیر به دانشجویان نیازمند دانشگاههای تربت حیدریه

برگزاری نماز جمعه در یک «کلیسا» در برلین

تملک8500 متر املاک شرکت زعفرانیه و انتقال قطعی پارک پیشکوه به شهرداری

ضرورت ایجاد موزه باستان‌شناسی در کدکن تربت‌حیدریه

باغ‌های پسته رشتخوار به روش زیرسطحی آبیاری می شوند

مرکز فروش عینک طبی غیرمجاز در تربت حیدریه پلمپ شد

برندگان مسابقه مجازی گردشگری تربت حیدریه معرفی شدند

جشنواره کتابخوانی رضوی و آمادگی انجمن ها و تشکل های فرهنگی تربت حیدریه

اسب گرانی را قبل از سرکشی مهار کنید!

افزایش موالید و جمعیت تابع وضعیت اقتصادی و فرهنگی جامعه است نه چیز دیگر

ایران و آمریکا چگونه بر سر دولت جدید عراق توافق کردند؟

ایران و آمریکا چگونه بر سر دولت جدید عراق توافق کردند؟

با ارائه راه کار های اصلاح جمعیتی بحران کاهش جمعیت را جدی بگیریم

آغاز بازگشایی پلکانی کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی

عدم تخصیص ارز برای تهیه واکسن و نهاده های دامی به شبکه دامپزشکی خراسان رضوی

تربت حیدریه دارای جدیدترین و به روز ترین سیستم های شبکه ارتباطی است

چرا سوریه از سامانه اس-300 برای مقابله با جنگنده‌های اسرائیلی استفاده نمی‌کند؟ / آیا پوتین اجازه این کار را نمی‌دهد تا فشار بر ایران برای خروج از سوریه را افزایش دهد؟

آغاز مقابله با محتکران خودرو در خراسان رضوی

پیشرفت85 درصدی احداث بیمارستان 32 تختخوابی شهرستان زاوه