بزرگنمایی:
بخش بایگ از توابع شهرستان تربت حیدریه و بخش ریوش از توابع کاشمر، در حدود ۵۰ سال پیش به عنوان بزرگترین سطح زیر کشت بادام دیم در استان شناخته میشد.
پایگاه خبری نوید تربت: http://www.navidtorbat.ir
نوید تربت- بخش بایگ از توابع شهرستان تربت حیدریه و بخش ریوش از توابع کاشمر، در حدود 50 سال پیش به عنوان بزرگترین سطح زیر کشت بادام دیم در استان شناخته میشد. این منطقه با شرایط آب و هوایی مناسب و خاک حاصلخیز، به یکی از قطبهای تولید بادام دیم در ایران و حتی جهان تبدیل شده بود. اما متأسفانه، در سالهای اخیر با افزایش خشکسالیها و تغییرات اقلیمی، این محصول با تهدیدات جدی روبهرو شده است.
تاریخچه کشت بادام دیم
بادام دیم به عنوان یکی از محصولات مهم کشاورزی در این منطقه، به دلیل سازگاری با شرایط آب و هوایی خاص و نیاز آبی کم، از دیرباز در کشتهای زراعی این نواحی مورد توجه قرار گرفته است. این محصول نه تنها به تأمین معیشت کشاورزان کمک میکرد، بلکه به عنوان یک منبع درآمد مهم برای اقتصاد منطقه شناخته میشد.
کشت بادام دیم در این مناطق به دلیل ویژگیهای خاصی که داشت، در سطح وسیعی گسترش یافت و کشاورزان با ایجاد باغات بادام، به تولید و صادرات این محصول مشغول شدند.
تأثیر خشکسالی بر کشت بادام دیم
با گذشت زمان و بروز خشکسالیهای مکرر، شرایط کشت بادام دیم به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. خشکسالیهای پیدرپی و کمبود منابع آبی باعث شده است که تولید بادام دیم به شدت کاهش یابد. این وضعیت نه تنها به نابودی باغات بادام منجر شده، بلکه معیشت کشاورزانی که به این محصول وابسته بودند را نیز به خطر انداخته است.
کشاورزان با کاهش بارش باران و افزایش دما، با چالشهای جدی در تأمین آب برای باغات خود مواجه هستند. بسیاری از آنها مجبور شدهاند برای تأمین آب از منابع زیرزمینی استفاده کنند که این خود به کاهش سطح آبهای زیرزمینی و بروز مشکلات زیستمحیطی منجر میشود.
در سالهای گذشته، مسئولین با وعدههای مکرر درباره نجات رودخانه و بافت گیاهی منطقه اقداماتی را قول دادند، اما متأسفانه این وعدهها نتیجهای در بر نداشت و مشکلات همچنان باقی ماندهاند. این عدم تحقق وعدهها، باعث ناامیدی و بیاعتمادی در بین کشاورزان و ساکنان منطقه شده است.
آینده کشت بادام دیم در منطقه
با توجه به وضعیت کنونی و تهدیدات ناشی از خشکسالی، چیزی تا نابودی کامل کشت بادام دیم در این منطقه باقی نمانده است. اگرچه برخی از کشاورزان تلاش میکنند با استفاده از تکنیکهای نوین آبیاری و مدیریت منابع آب، این محصول را حفظ کنند، اما شرایط اقلیمی و کمبود منابع آبی به شدت بر این تلاشها سایه افکنده است.
در این راستا، از فرمانداران شهرستانهای تربت حیدریه و کاشمر، درخواست می کنیم که کارگروه نجات و احیای بادام را با حضور مدیران دستگاههای مربوطه تشکیل دهند. این کارگروه میتواند با تحلیل و بررسی دقیق شرایط موجود، راهکارهای مؤثری برای حفظ و احیای باغات بادام دیم ارائه دهد.
علاوه بر این، نمایندگان این شهرستانها،آقایان زنگنه و نیک بین، نقش بسزایی در تخصیص اعتبار ملی در این خصوص خواهند داشت. همکاری و حمایت این نمایندگان میتواند به تأمین منابع مالی و اجرایی برای پروژههای احیای باغات بادام کمک کند.
کشت بادام دیم در بخش بایگ و ریوش، نماد تاریخ و فرهنگ کشاورزی این منطقه است. با این حال، خشکسالیهای مکرر و تغییرات اقلیمی تهدیدی جدی برای این محصول به شمار میرود. برای حفظ این میراث کشاورزی و معیشت کشاورزان، تلاشهای جدی و منسجمی در زمینه مدیریت منابع آب و توسعه پایدار کشاورزی ضروری است. در غیر این صورت، ممکن است شاهد نابودی یکی از مهمترین محصولات کشاورزی این مناطق باشیم.
به همین منظور، از رسانه مردمی نوید تربت درخواست میشود که به این موضوع توجه ویژهای داشته باشد.
اقدامات لازم و ضروری
در راستای احیا و حفظ بادام دیم اقدامات زیر را ضروری به نظر می رسد:
- بهرمندی از توان محققین و متخصصین کارآزموده و با تجربه جهت احیا.
- اجرای طرحهای آبخوانداری و آبخیزداری به منظور حفظ منابع آبی.
- درخواست کمک از مردم منطقه به منظور خودیاری و حضور داوطلبانه در طرح احیا.
- پشتیبانی رسانهای.
- برخورد با هنجار شکنان و کسانی که به محیط زیست آسیب وارد میکنند.
- نظارت و پایش سراسری بر روی طرح.
امید است با همت جمعی و همکاری همه دستاندرکاران، بتوانیم به احیای این محصول ارزشمند و حفظ منابع طبیعی منطقه کمک کنیم.