بزرگنمایی:

پایگاه خبری نوید تربت: http://www.navidtorbat.ir

نوید تربت- نماینده سابق تربت حیدریه: برنامه ششم چندان با برنامه 20 ساله چشم‌انداز سازگاری نداشت؛ لذا من در مجلس دهم با آن مخالف بودم.

به گزارش نوید تربت،سعید باستانی در گفت‌وگو با ایسنا،افزود: مسائلی مانند فقدان برنامه بلندمدت، ورود مجلس به جزئیات برنامه‌ها، دچار شدن دولت‌ها به روزمرگی و عدم تناسب احکام برنامه توسعه با احکام قانون بودجه از عواملی است که باعث عدم تحقق برنامه‌های توسعه در کشور شده است.

وی با اشاره به نقاط ضعف و قوت برنامه ششم توسعه اظهار کرد: ما در کشور علاوه بر برنامه‌های پنج‌ ساله توسعه برنامه 20 ساله چشم‌انداز را هم داریم که برنامه‌ای میان‌مدت محسوب می‌شود و برنامه‌های پنج ساله توسعه باید متناسب با اهداف آن نوشته شود اما برنامه ششم چندان با برنامه 20 ساله چشم‌انداز سازگاری نداشت؛ لذا من در مجلس دهم با آن مخالف بودم.

نماینده سابق تربت حیدریه،زاوه و مه ولات، با بیان اینکه تا کنون هر کدام از برنامه‌های توسعه متناسب با شرایط زمان خود نوشته شده‌اند، افزود: در برنامه ششم نیز مباحثی نظیر مسائل زیست‌محیطی، حاشیه‌نشینی، توسعه کسب‌وکارها و گسترش حوزه صنعت و معدن جزو محورهای اصلی برنامه بود، در حالی که باید به این مسائل در سال‌ها پیش توجه می‌شد و با در نظر گرفتن اینکه طبق سند چشم‌انداز ما در پایان سال 1404 می‌بایست به جایگاه نخست منطقه برسیم. در حال حاضر زمان این نیست که بخواهیم از حالا به حل مشکلات زیست‌محیطی، کسب‌وکارها و دانشگاه‌ها بپردازیم. 

وی با بیان اینکه تا کنون برنامه‌های توسعه به میزان کمی تحقق یافته، عنوان کرد: کمترین میزان تحقق حدودا 28 درصد بود که به برنامه چهارم توسعه(دولت نهم) و بیشترین میزان هم حدود 67 درصد بود که به برنامه سوم توسعه(دولت هشتم) مربوط می‌شد. این یعنی ما تا کنون برنامه‌ها را بر مبنای درستی تدوین نکرده‌ایم. به صورت استاندارد برنامه‌ها باید بالای 80 درصد تحقق یابد.

باستانی در ادامه به تشریح چرایی عدم تحقق برنامه‌های توسعه در کشور پرداخت و گفت: این دلایل به 2 بخش ساختاری و اجرایی تقسیم می‌شود. در بخش ساختاری یکی از مشکلات فقدان برنامه بلندمدت است. اگر ما دارای یک برنامه بلندمدت(مثلا 50 ساله) بودیم، سمت و سوی حرکت کشور در درازمدت مشخص بود و می‌توانستیم در تدوین و اجرای برنامه‌های پنج‌ ساله موفق‌تر عمل کنیم.

وی ادامه داد: یکی از اشکالات ساختاری دیگر در فرایند تصویب برنامه در مجلس رخ می‌دهد. هنگام تصویب برنامه‌ توسعه مجلس باید یا کلیات آن را تصویب یا رد کند و نباید وارد جزئیات برنامه شود و آن‌ را تغییر دهد چراکه در نهایت دولت آنچه را که خودش نوشته، اجرا می‌کند. طبق یک ارزیابی که ما در رابطه با تحقق برنامه‌های توسعه در کشور انجام دادیم، مشخص شد دولت‌ها بیشتر در راستای تحقق برنامه اولیه‌ای که خودشان نوشته‌اند، حرکت کرده‌اند، نه آن برنامه‌ای که توسط مجلس تغییر یافته و تصویب شده است، کما اینکه این اتفاق در مورد قانون بودجه هم رخ می‌دهد.

این نماینده مجلس دهم اضافه کرد: مشکل بعدی این است که عمر دولت‌ها و مجالس با پنج سالی که قرار است برنامه‌های توسعه اجرا شود، متناسب نیست. مثلا امسال که دولت سیزدهم برنامه هفتم را تدوین و مجلس آن را تصویب کند، فقط حدود 2.5 سال از زمان اجرای این برنامه در دولت سیزدهم قرار می‌گیرد و مابقی آن باید در دولت بعدی اجرا شود. همچنین مجلس یازدهم نیز به عنوان مجلسی که این برنامه را تصویب می‌کند، 2 سال دیگر عمرش به پایان می‌رسد. مانند این است که پروژه‌ای شروع و در وسط کار پیمانکار و ناظر آن عوض شود. بدیهی است که این پروژه با اشکال روبه‌رو خواهد شد.

باستانی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از مشکلات این است که دولت‌های ما دچار روزمرگی هستند و همین باعث می‌شود از اجرای برنامه‌های توسعه غافل بمانند. محیط‌ زیست، حل معضل حاشیه‌نشینی و توسعه کسب‌وکارها جزو محورهای اصلی برنامه ششم بود اما اکنون و پس از گذشت بیش از پنج سال هنوز این مشکلات پابرجاست. در چنین حالتی اصلا برنامه‌ریزی معنایی ندارد. وقتی دولت درگیر تشکیل قرارگاه مرغ و تخم مرغ است، خیلی نمی‌تواند به اهداف کلان برنامه توسعه بپردازد.

وی با بیان اینکه یکی دیگر از دلایل عدم تحقق برنامه‌های توسعه عدم تناسب احکام برنامه با قوانین بودجه است، گفت: هرچند هنگام تصویب قانون بودجه مراقبت می‌شود این قانون با احکام برنامه توسعه مغایرت نداشته باشد اما در عین حال این 2 برنامه با هم تناسبی هم ندارند و همین باعث می‌شود منابع مالی لازم برای تحقق برنامه‌های توسعه به آن تخصیص نیاید. این‌ها مشکلاتی است که باعث شده تا به حال دولت‌ها نتوانند برنامه‌های توسعه را به میزان قابل قبولی تحقق بخشند. این موضوع مختص به یک دولت هم نیست و در همه دولت‌ها در حال تکرار شدن است.

این نماینده سابق مجلس در خصوص مهم‌ترین مسائلی که دولت و مجلس باید در تدوین و تصویب برنامه هفتم به آن‌ توجه کنند، بیان کرد: اگر شرایط کشور به همین شکل پیش برود، به منظور جبران عقب‌افتادگی‌ از سایر کشورها باید به حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی توجه ویژه داشته باشیم وگرنه طی سال‌های بعدی دچار مشکلات شدیدی در این حوزه خواهیم شد.

باستانی ادامه داد: همچنین باید در تدوین برنامه هفتم به موضوع حل مشکلات فرهنگی و اجتماعی نیز توجه شود. مسائل زیست‌محیطی و منابع آبی هنوز جزو مشکلات اصلی کشور است و برای پنج سال بعدی نیز باید جزو محورهای اصلی برنامه توسعه قرار گیرد و برای حل مشکلات این حوزه برنامه‌ریزی‌های درست انجام شود.

وی با اشاره به عقب بودن کشور در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان اظهار کرد: معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری هنوز نتوانسته موضوع اقتصاد دانش‌بنیان را وارد اقتصاد کشور کند. این حوزه نیز باید در طی پنج سال آینده مورد توجه قرار گیرد و از نخبگان این حوزه استفاده شود.

این نماینده سابق مجلس با بیان اینکه حوزه زیرساختی کشور ما دچار فرسودگی مفرط شده، عنوان کرد: به دلیل عدم رسیدگی در طول سالیان گذشته تمام حوزه‌های زیرساختی اعم از راه‌ها، منابع برقی و آبی، خطوط انتقال و... به شدت فرسوده شده‌اند و در برنامه هفتم حتما باید مورد توجه جدی قرار گیرند. این‌ها مشکلات اصلی کشور است که حتما باید طی پنج سال آینده در راستای حل آن‌ها گام برداشته شود.