چاپ

پایگاه خبری نوید تربت:http://www.navidtorbat.ir

نوید تربت - با وجود افزایش حدود 300 درصدی بارشها در تربت حیدریه نسبت به مدت مشابه سال قبل، اگرچه بحران کم آبی همچنان پایدار است و کارشناسان افت سطح آب‌های زیرزمینی در این شهرستان را هشدار می‌دهند، اما این بارشها مرهمی موقت بر زمین تشنه و بهبود نسبی شرایط بحران کم آبی به شمار می‌رود.

به گزارش نوید تربت به نقل از ایرنا، میزان بارندگی تربت‌حیدریه از ابتدای سال آبی جاری (اول مهر ماه) تا پایان پاییز امسال 87 میلیمتر گزارش شده است که این میزان در مدت مشابه پارسال 32 میلیمتر و در مدت مشابه بلند مدت 34 میلیمتر بوده است.

این میزان بارش در تربت حیدریه افزایش حدود 300 درصدی نسبت به سال آبی گذشته داشته است، اما نتوانسته کسری مخازن آب به دلیل خشکسالی های دهه اخیر را جبران کند.

مسوولان حوزه آب معتقدند: مشکل دشت‌های تربت در کنار کمبود بارش، در ناترازی مزمن بین برداشت و تغذیه است، به نحوی که اکنون میزان افت آب‌های زیر زمینی در دشت زاوه و رخ بین 65 تا 70 سانتیمتر،‌ رشتخوار یک متر و هشت سانتی‌متر و مه‌ولات 35 سانتی متر در سال رسیده است‌.

نکته حایز اهمیت در شهرستان تربت‌حیدریه تأمین آب آشامیدنی شهروندان از چاه‌ها است که لزوم توجه به میزان برداشت و مصرف را در این شهرستان نسبت به مناطقی که دارای منابع آبی متنوع هستند، بیشتر کرده است.

اگرچه بارش‌های اخیر نویدبخش و زمینه‌ساز بهبود نسبی در منابع آب‌های زیرزمینی است، اما تجربیات سال‌های خشک گذشته و الگوی مصرف کنونی به وضوح نشان می‌دهد که این بارش‌ها به معنای خروج از وضعیت تنش آبی نیست و کارشناسان حوزه آب بر ریشه دار بودن بحران و حل نشدن آن با بارش های مقطعی تاکید دارند.

به نظر می‌رسد مدیریت یکپارچه منابع آب و اصلاح الگوی مصرف در شهرستان تربت حیدریه، بیش از هر زمان دیگری نیازمند عزمی جدی و همگانی است.

85 درصد آب در بخش کشاورزی مصرف می شود

معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار ویژه تربت‌حیدریه در بازدید از تاسیسات انرژی شهرستان، با اشاره به ناترازی در حوزه انرژی و محدودیت منابع آبی، بر ضرورت استقرار حکمرانی کارآمد آب و انرژی تاکید کرد.

مجتبی شجاعی با ارائه آمارهای تامل‌برانگیز گفت: بیش از 85 درصد منابع آب شهرستان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.

وی ادامه داد: انسداد 105 حلقه چاه غیرمجاز در تابستان امسال موجب صرفه‌جویی 1.3 میلیون مترمکعبی در منابع آب زیرزمینی این شهرستان شد که از نظر اقتصادی معادل سرمایه‌گذاری 200 میلیارد تومانی برای احداث سد جدید است.

فرماندار تبت‌حیدریه بهبود بهره‌وری، اصلاح الگوی کشت و استفاده از روش‌های نوین آبیاری را عاملی تعیین‌کننده برای عبور از شرایط کم‌آبی دانست.

شجاعی همچنین به آمار مصرف انرژی اشاره و تصریح کرد: همراهی مردم، مسئولیت‌پذیری مدیران و اصلاح رفتار مصرفی با تکیه بر آمار دقیق، شرط اصلی عبور از شرایط کمبود آب و انرژی و تضمین پایداری خدمات زیربنایی در شهرستان است.

عمده آب آشامیدنی تربت‌حیدریه از منابع زیرزمینی تامین می‌شود

معاون عمرانی فرماندار تربت‌حیدریه هم گفت: مسأله آب هر چند در فصل زمستان برجسته نمی‌شود اما یکی از مباحث بسیار حایز اهمیت است که لزوم مدیریت و استفاده صحیح از آن هیچگاه نباید فراموش شود.

مهدی مطلبی افزود: آب شرب تربت‌حیدریه عمدتاً از چاه‌هایی که برای این منظور حفر شده تأمین می‌شود و خشکسالی‌های اخیر و در پی آن افت ذخیره منابع آبی زیر زمینی را در این شهرستان و حوزه آبخیز آن در تأمین آب اثرگذار است.

وی ابراز کرد: تصفیه‌خانه فاضلاب شماره 2 تربت‌حیدریه واقع در شهرک ولیعصر(عج) این شهر که 38 هزار نفر جمعیت را زیر پوشش دارد، مدتی پیش با حضور وزیر نیرو مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

معاون عمرانی فرماندار تربت‌حیدریه گفت: عملیات ساخت این تصفیه خانه به ظرفیت پنج هزار و 700 مترمکعب در شبانه‌روز با صرف سه هزار و 600 میلیارد ریال اعتبار انجام شد و این یکی از طرح های مهم در زمینه مدیریت آب و افزایش بهره وری آن محسوب می‌شود.

وی اشاره کرد: این تصفیه‌خانه با افزایش سرعت تصفیه فاضلاب و بازیابی پساب، امکان استفاده از آن را در صنعت و کشاورزی فراهم می‌کند؛ این امر به‌ویژه در مناطقی که با خشکسالی و کاهش بارندگی مواجه هستند، بسیار ارزشمند است اما با توجه به شرایط آبی منطقه همچنان صرفه جویی و داشتن مصرف صحیح و بهینه را نباید فراموش کرد.

مطلبی گفت: با توجه به اینکه سهم بخش کشاورزی از مجموع حدود 200 میلیون مترمکعب برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی در این شهرستان 89 درصد است، اقداماتی در سطح شهرستان برای افزایش بهره‌وری آب در این بخش آغاز شده است.

مشکل دشت تربت در ناترازی مزمن بین برداشت و تغذیه است

مدیر امور منابع آب تربت‌حیدریه با اشاره به بارش‌های قابل توجه پاییز امسال، این پدیده را تنها یک «فرصت مدیریتی» خواند و هشدار داد: مشکل دشت تربت در کمبود بارش نیست، بلکه در ناترازی مزمن بین برداشت و تغذیه است.

مهدی طلعتی با ارائه آمار دقیق توضیح داد: میزان بارش تجمعی از ابتدای سال آبی تا پایان آذرماه در ایستگاه شهرک ولیعصر(عج) این شهرستان به حدود 87 میلی‌متر رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 32 میلی‌متر و میانگین بلندمدت حدود 34 میلی‌متر، نشان از یک پاییز پربارش و غیرمعمول داشت اما نتوانست کسری مخازن آب به دلیل خشکسالی های دهه اخیر را جبران کند.

به گفته وی، بیش از 60 درصد بارش نرمال سالانه دشت تربت تنها در سه ماه ابتدایی سال آبی محقق شده است.

وی با تفکیک تأثیر این بارش‌ها خاطرنشان کرد: این بارندگی‌ها عمدتاً اثر خود را بر منابع آب سطحی و زیرسطحی کم‌عمق نشان داده و لزوماً به معنای تغذیه مؤثر آبخوان‌های عمیق نیست.

مدیر امور منابع آب تربت‌حیدریه نمونه‌ای از بهبود شرایط در مناطق کم‌عمق مانند بخش بایگ را یادآور شد که منجر به فعال شدن چشمه‌ها و قنوات شده است، اما وضعیت در دشت تربت‌حیدریه به کلی متفاوت است.

افت 70 سانتیمتری سطح آب های زیرزمینی در تربت حیدریه

مدیر امور منابع آب این شهرستان از افت حدود 70 سانتی‌متری سطح آب زیرزمینی این دشت در سال آبی گذشته خبر داد و افزود: از منظر هیدروژئولوژیک حتی در سال‌هایی با بارش بالاتر از نرمال، سهم تغذیه واقعی آبخوان‌های عمیق محدود بوده و معمولاً با تأخیر زمانی قابل مشاهده است.

وی تأکید کرد: بخش عمده بارندگی‌های پاییز یا به رواناب تبدیل می‌شود و یا در لایه‌های سطحی خاک ذخیره و سپس از طریق تبخیر و تعرق از چرخه خارج می‌شود، بنابراین بارش‌های امسال در بهترین حالت می‌تواند نرخ افت را کاهش دهد، اما انتظار جبران کسری مخزن یا بازگشت تراز آبخوان به شرایط پایدار، انتظاری غیرواقع‌بینانه است.

طلعتی گفت: تجربه سال‌های قبل نشان می‌دهد حتی چند سال متوالی بارش نرمال یا بالاتر از نرمال، بدون کنترل برداشت و اصلاح الگوی مصرف، تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر احیای آبخوان نخواهد داشت؛ در غیر این صورت حتی پاییزهای پربارش نیز تنها نقش یک مُسکن موقت را برای یک بحران ساختاری ایفا خواهند کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود یادآور شد: میزان افت آب‌های زیر زمینی در دشت زاوه و رخ بین 65 تا 70 سانتیمتر،‌ رشتخوار یک متر و هشت سانتی‌متر، مه‌ولات 35 سانتی متر در سال است که نشان‌دهنده اهمیت مراقبت و مدیریت منابع آبی است و از طرفی هم فروچاله‌ها در بخش‌هایی خود را نشان‌داده اند که می‌توان به سلطان آباد بخش جلگه رخ‌ اشاره کرد.