آخرین مطالب

نگاهی به برگزاری جشن سده در بجستان خراسان رضوی فرهنگی

  بزرگنمایی:

پایگاه خبری نوید تربت: Navidtorbat.ir

آیین‌های بومی و محلی نشانگر هویت و فرهنگ نقاط مختلف کشور به شمار می‌روند و یکی از این آیین‌ها که با گذشت چند هزار سال نه تنها به فراموشی سپرده نشده بلکه اصالت خود را همچنان حفظ کرده جشن سده در شهرستان بجستان استان خراسان رضوی است.

جشن سده یکی از آیین‌های کهن و تاریخی مناطق روستایی شهرستان بجستان است که همه ساله در بهمن ماه و حدود 2 ماه مانده به نوروز برگزار می‌شود.

این جشن تاریخی یکی از آیین‌هایی است که پیش از اسلام در میان مردم بجستان و به خصوص روستاهای جزین، فخرآباد، سردق و قاسم آباد این شهرستان از نهم تا بیستم بهمن ماه با شور خاصی برگزار می شده و  علت انتخاب بهمن ماه برای برگزاری این جشن تاریخی به خاطر نزدیک بودن به ایام نوروز و فاصله سه ماهه آن تا برداشت محصول است.

امسال به دلیل همزمانی ابتدای بهمن ماه با دهه فاطمیه و سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) این آیین بعد از این دهه و با تاخیر آغاز شده است.

یک کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری در جنوب خراسان رضوی به ایرنا گفت: مردم مناطق روستایی بجستان برای برگزاری جشن سده هیزم و چوب جمع آوری کرده و با آن در مقابل منازل خود آتش می‌افروزند و جوانان با کمک بزرگسالان بر روی تپه‌ها و ارتفاعات آتش برپا کرده و شعرهای خاص این مراسم را می‌خوانند.

ازجمله اشعاری که مردم بجستان از دوران کهن در زمان جشن سده می‌خوانند این اشعار است:

شب سده است یکی آتش بلند افروز   حق است مر سده را بر تو، حق آن بگزار

سده سده ی ماه نوروز    صد به غله پنجاه به نوروز 

دخترای خنه  کوگاشو مخنه    

زنای شودار  به غم گرفتار    

زِنای بی شو  چله به درشو  

مهدی ذوالفقاری افزود: براساس این رسم کهن، مردم منطقه خاکستر به جا مانده از آتش را در همان مکان باقی می‌گذارند و معتقدند اگر این خاکستر به وسیله باران شسته شود سال پر برکت و پرنعمتی خواهند داشت.

وی ادامه داد: این جشن از قدیم به عنوان سده معروف بود و در برخی از مناطق روستایی مانند فخرآباد و سردق به نام سبغلو و در روستاهای مزار و درزاب آن را کوری می‌گویند.

جشن تاریخی سده در روستاهای زین آباد، مرندیز، جزین و قاسم آباد بجستان بیش از دیگر آبادی‌های این منطقه اصالت خود را حفظ کرده و در روستای زین آباد و بقچیر جشن سده در غروب و شامگاه 2 روز پایانی چلّه بزرگ و روز آغازین چلّه کوچک زمستان یعنی نهم، دهم و یازدهم بهمن ماه برگزار می‌شود.

ذوالفقاری گفت: مردم از روزهای ابتدایی بهمن ماه برای اجرای جشن سده آماده می‌شوند و مدت سه روز به بیایان رفته، بوته‌های نوعی خارِ سبک و حجیم را جمع آوری می‌کنند که در روستاهای زین آباد و مرندیز به آن "چرخه" اطلاق می‌شود.

همچنین جوانان گوی‌های کوچک پارچه‌ای درست کرده و آنها را به نفت آغشته نموده و در بیرون روستا آتش زده و با قدرت به هوا پرتاب می‌کنند سپس پشته های چرخه را به پشت بام‌ها برده و آتش می‌زنند و معتقدند هر که آتشش بلندتر شود، خرمن گندم او بزرگتر خواهد بود و آنکه آتشش دود کند، گندم‌هایش سیاه خواهد شد.

شب‌های جشن سده با صله رحم و دید و بازدید بستگان و آشنایان و شب نشینی، شادی و خوردن غذاهای محلی سپری می‌شود و به ویژه خانواده‌هایی که به تازگی وصلت کرده‌اند به دیدار هم می‌روند.

این کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری افزود: در دیگر روستاهای منطقه هم آیین‌های مشابهی اجرا می‌شود به عنوان مثال در روستای مزار از حدود سه دهه پیش، زمان این جشن به یک روز کاهش یافته و به دهم بهمن منحصر شده است و مردم این روستا در این روز پشته‌های خار را مقابل خانه‌های خود به آتش می‌کشند و کودکان به تماشای آن رفته و اشعاری مانند "های کورّی کورّی کورّی، دلِ سِرما بِدرّی" می‌خوانند.

وی ادامه داد: برگزاری این گونه آیین‌های مردمی برخاسته از فرهنگ غنی مردمان این سرزمین و یکی از معیارهای همدلی، همزبانی و ایجاد وحدت بین آحاد مردم است.

وی گفت: جشن تاریخی سده در سال 1391 با شماره 839 در فهرست میراث معنوی کشور ثبت شد.

منبع: ایرنا


http://t.me/navidtorbatkabar


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

شکست و به بازی گرفتن سرطان به شیوه مدیر یک مهد کودک

دلزدگی سیاسی یا آرامش قبل از طوفان

نگاهی به نمایندگان مردم تربت حیدریه در 24 دوره ی مجلس شورای ملی

روحانی: سال 97 مساله استعفا را طرح کردم، رهبری فرمودند: اجازه نمی‌دهم دولت حتی یک ساعت زودتر مسئولیت خود را واگذار کند / وزارت کشور اعلام کرده انتخابات در 44 حوزه رقابتی نیست

زعفران خرید حمایتی خراسان در چهار انبار ویژه محفوظ است

تمام امکانات و ظرفیت‌های قانونی را برای صیانت از آرای مردم بکار می گیریم

پلمپ یک مرکز عرضه گیاهان دارویی در تربت‌حیدریه

رقابت سالم ، رفاقت دائم

چرا حسن روحانی، رئیس جمهور ایران باید استعفا دهد؟

آغاز علنی فعالیهای تبلیغاتی نامزدهای مجلس یازدهم در تربت حیدریه

آغاز پرداخت مطالبات زعفرانکاران

سازه فوق سنگین 52 متری کارخانه فولاد تربت حیدریه نصب شد

آمریکا سال ٢00٢ جنگ با ایران را شبیه سازی کرده بود / نتیجه این شبیه سازی برای فرماندهان آمریکایی شوک آور بود: ایران می تواند ناو هواپیمابر آمریکایی را غرق کند

وجود بیش از 14 هزار رای اولی در در حوزه انتخابیه تربت‌حیدریه، زاوه و مه ولات

حضور غرفه گردشگری زعفران تربت حیدریه در نمایشگاه بین المللی گردشگری تهران

ورود دستگاه حفار تونل قطار شهری به ایستگاه پایانه مسافربری امام رضا(ع) مشهد

برترین های مسابقه استارتاپی زعفران در تربت‌حیدریه معرفی شدند

راز شیوع کرونا از زبان سردار نقدی / نظر کرباسچی درباره پیوستن به ائتلاف اصلاح طلبان پایتخت / ردصلاحیت به دلیل حضور کمرنگ در نماز جمعه و جماعت! / ادعای زاکانی درباره استعفای رئیس‌جمهور و مذاکره با آمریکا

ایران چگونه از بیت کوین برای دور زدن تحریم‌های ترامپ استفاده می‌کند / درآمد 8.5 میلیارد دلاری ایران که امکان گیر افتادن آن در تور تحریم‌های بانکی وجود ندارد

کسب رتبه دوم دوازدهمین سوگواره بین المللی مهرمحرم توسط عکاس تربتی

شایعات فضای مجازی درباره کرونا را جدی نگیرید

احیای قلبی ریوی موفق زن 60 ساله در تربت حیدریه

دریاچه بزنگان، نگین طبیعت خراسان رضوی

محفل انس با قرآن دانشگاهیان در تربت حیدریه

مراسم جشن کتاب «غزل‌های عزیزم» در تربت حیدریه برگزار شد

اسامی نامزدهای خبرگان رهبری در خراسان رضوی منتشر شد

پایان ممنوعیت حضور بهروز وثوقی در سینمای ایران؟

مدیر مخابرات شهرستان تربت حیدریه: هیچ اختلالی در امر ارتباطات منطقه بایگ وجود ندارد

بودجه 896 میلیارد ریالی شهرداری تربت حیدریه تقدیم شورای شهر شد

هنرجوی هنرستان جلگه رخ تربت حیدریه مقام اول کشوری را کسب کرد

نگاهی به برگزاری جشن سده در بجستان خراسان رضوی

تجلیل از کشاورزان و دست‌اندرکاران نمونه بخش کشاورزی در تربت‌حیدریه

دستگاه احراز هویت رای دهندگان در خراسان رضوی رونمایی شد

رونمایی از نخستین خودروی دارای بالابر 72 متری آتش‌نشانی کشور در مشهد

تحویل اسناد 7 هزارفقره املاک علوی به شهروندان 5 استان در تربت حیدریه

جشنواره ملی ابریشم در بایگ تربت حیدریه برگزار می شود

بیش از چهار هزار عامل اجرایی انتخابات تربت‌حیدریه را برگزار می کنند

کشته شدن 30 هزار و 883تن در حوادث رانندگی سال گذشته و سال جاری کشور

در موفقیت ها و ناکامی ها انقلاب همه گرهها و جناحها سهیم هستند

پژمانفر:مشکلات با مذاکره حل نمی‌شود / واکنش چمران به تخریب‌ها علیه قالیباف / سلحشوری: اصلاح طلبان بدون لیست وارد انتخابات شوند / ارزیابی مرتضی مبلغ از اظهارات اخیر روحانی / عضو موتلفه: با احمدی‌نژاد هیچ مذاکره‌ای نداشته‌ایم

برای فرار از «کرونا» چشم انتظار مسئولان نمانده و این اقدامات را به کار ببندید

جزئیات چگونگی تغییر حوزه انتخابیه داوطلبان نمایندگی مجلس

119 اثر تاریخی خراسان رضوی در انتظار ثبت ملی

بزرگترین خلاء در بخش زعفران عدم ورود دانشگاه ها به این حوزه است

در استان خراسان رضوی فقط 2 نماینده مستقل و اصلاح‌طلب تایید صلاحیت شدند

آقایان دلواپس! چرا ظریف، جای ظالم و مظلوم را عوض کند؟

«کسینجر خودخوانده جهان اسلام» چگونه از نظریه «یوگی و دوستان» به تهدید «تکه تکه کردن» اعضای یک جریان سیاسی رسید؟ / حسن عباسی این روز‌ها بیش از همیشه برای ایران دردسر می‌تراشد

آغازجایگزینی شیوه آموزش سنتی به پیشرفته در دانشگاه فردوسی مشهد

بیمارستانهای خراسان رضوی به وب کیوسک مجهز می‌شوند

رویکرد اصلی دولت سرمایه‌گذاری در مناطق محروم و کمتر توسعه یافته است