آخرین مطالب

نگاهی به برگزاری جشن سده در بجستان خراسان رضوی فرهنگی

  بزرگنمایی:

پایگاه خبری نوید تربت: Navidtorbat.ir

آیین‌های بومی و محلی نشانگر هویت و فرهنگ نقاط مختلف کشور به شمار می‌روند و یکی از این آیین‌ها که با گذشت چند هزار سال نه تنها به فراموشی سپرده نشده بلکه اصالت خود را همچنان حفظ کرده جشن سده در شهرستان بجستان استان خراسان رضوی است.

جشن سده یکی از آیین‌های کهن و تاریخی مناطق روستایی شهرستان بجستان است که همه ساله در بهمن ماه و حدود 2 ماه مانده به نوروز برگزار می‌شود.

این جشن تاریخی یکی از آیین‌هایی است که پیش از اسلام در میان مردم بجستان و به خصوص روستاهای جزین، فخرآباد، سردق و قاسم آباد این شهرستان از نهم تا بیستم بهمن ماه با شور خاصی برگزار می شده و  علت انتخاب بهمن ماه برای برگزاری این جشن تاریخی به خاطر نزدیک بودن به ایام نوروز و فاصله سه ماهه آن تا برداشت محصول است.

امسال به دلیل همزمانی ابتدای بهمن ماه با دهه فاطمیه و سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) این آیین بعد از این دهه و با تاخیر آغاز شده است.

یک کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری در جنوب خراسان رضوی به ایرنا گفت: مردم مناطق روستایی بجستان برای برگزاری جشن سده هیزم و چوب جمع آوری کرده و با آن در مقابل منازل خود آتش می‌افروزند و جوانان با کمک بزرگسالان بر روی تپه‌ها و ارتفاعات آتش برپا کرده و شعرهای خاص این مراسم را می‌خوانند.

ازجمله اشعاری که مردم بجستان از دوران کهن در زمان جشن سده می‌خوانند این اشعار است:

شب سده است یکی آتش بلند افروز   حق است مر سده را بر تو، حق آن بگزار

سده سده ی ماه نوروز    صد به غله پنجاه به نوروز 

دخترای خنه  کوگاشو مخنه    

زنای شودار  به غم گرفتار    

زِنای بی شو  چله به درشو  

مهدی ذوالفقاری افزود: براساس این رسم کهن، مردم منطقه خاکستر به جا مانده از آتش را در همان مکان باقی می‌گذارند و معتقدند اگر این خاکستر به وسیله باران شسته شود سال پر برکت و پرنعمتی خواهند داشت.

وی ادامه داد: این جشن از قدیم به عنوان سده معروف بود و در برخی از مناطق روستایی مانند فخرآباد و سردق به نام سبغلو و در روستاهای مزار و درزاب آن را کوری می‌گویند.

جشن تاریخی سده در روستاهای زین آباد، مرندیز، جزین و قاسم آباد بجستان بیش از دیگر آبادی‌های این منطقه اصالت خود را حفظ کرده و در روستای زین آباد و بقچیر جشن سده در غروب و شامگاه 2 روز پایانی چلّه بزرگ و روز آغازین چلّه کوچک زمستان یعنی نهم، دهم و یازدهم بهمن ماه برگزار می‌شود.

ذوالفقاری گفت: مردم از روزهای ابتدایی بهمن ماه برای اجرای جشن سده آماده می‌شوند و مدت سه روز به بیایان رفته، بوته‌های نوعی خارِ سبک و حجیم را جمع آوری می‌کنند که در روستاهای زین آباد و مرندیز به آن "چرخه" اطلاق می‌شود.

همچنین جوانان گوی‌های کوچک پارچه‌ای درست کرده و آنها را به نفت آغشته نموده و در بیرون روستا آتش زده و با قدرت به هوا پرتاب می‌کنند سپس پشته های چرخه را به پشت بام‌ها برده و آتش می‌زنند و معتقدند هر که آتشش بلندتر شود، خرمن گندم او بزرگتر خواهد بود و آنکه آتشش دود کند، گندم‌هایش سیاه خواهد شد.

شب‌های جشن سده با صله رحم و دید و بازدید بستگان و آشنایان و شب نشینی، شادی و خوردن غذاهای محلی سپری می‌شود و به ویژه خانواده‌هایی که به تازگی وصلت کرده‌اند به دیدار هم می‌روند.

این کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری افزود: در دیگر روستاهای منطقه هم آیین‌های مشابهی اجرا می‌شود به عنوان مثال در روستای مزار از حدود سه دهه پیش، زمان این جشن به یک روز کاهش یافته و به دهم بهمن منحصر شده است و مردم این روستا در این روز پشته‌های خار را مقابل خانه‌های خود به آتش می‌کشند و کودکان به تماشای آن رفته و اشعاری مانند "های کورّی کورّی کورّی، دلِ سِرما بِدرّی" می‌خوانند.

وی ادامه داد: برگزاری این گونه آیین‌های مردمی برخاسته از فرهنگ غنی مردمان این سرزمین و یکی از معیارهای همدلی، همزبانی و ایجاد وحدت بین آحاد مردم است.

وی گفت: جشن تاریخی سده در سال 1391 با شماره 839 در فهرست میراث معنوی کشور ثبت شد.

منبع: ایرنا


http://t.me/navidtorbatkabar


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

ضرورت در نظر گرفتن بسته حمایتی برای اصحاب رسانه و مطبوعاتی‌ها

پویش در خانه میمانیم همراه با مسابقات متنوع

طاعون و وبا: نویسندگان و شعرای خاورمیانه در مورد این همه‌گیری‌ها چه نوشته‌اند؟

نپوشیدن ماسک، اشتباه بزرگی است

بررسی وضعیت بهداشتی مراکز نگهداری سالمندان تربت حیدریه برای مقابله با کرونا

توزیع غذای متبرک رضوی در بیمارستان آموزشی درمانی نهم دی تربت حیدریه

از فرانسه و انگلیس تا دانمارک، چک و آمریکا؛ کرونا در حال فراری دادن نظامیان خارجی از خاورمیانه است

پشت پرده تماس تلفنی غیرمنتظره ولیعهد امارات با بشار اسد / ماجرا فراتر از کروناست؛ پای چراغ سبز بن سلمان و ابتکارات پوتین در میان است

چه اتفاقی می‌افتد اگر مدارس برای هفته‌ها یا حتی ماه‌ها تعطیل شوند؟

نخستین محموله ماسک وارداتی به خراسان رضوی تحویل شد

تداوم بارندگی در خراسان رضوی تا سه روز آینده

کرونا وکاهش 51درصدی مصرف بنزین درمنطقه تربت حیدریه

توزیع716میلیون لیتر انواع فرآورده نفتی توسط شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی تربت حیدریه

بحران کرونا می‌تواند 18 ماه به طول انجامد؛ آماده باشید / حتی در صورت کشف واکسن کرونا هم‌چنان آسیب‌پذیر خواهیم بود

ممنوعیت تردد خودروها در 13 بدر امسال از درب منازل

فرماندار تربت حیدریه: در خانه بمانید تا از کرونا در امان بمانید+ ویدوئو

سخنگوی دولت: کرونا بازی سیاسی نیست / «کرونای بنفش» از دل غرض‌ورزی و نگاه سیاست‌زده به یک مسأله بهداشت عمومی بیرون آمد /

با بخش قابل توجهی از درخواست وام 5 میلیارد دلاری ایران از صندوق بین المللی پول موافقت شده

مشارکت ضعیف مردم تربت‌حیدریه در غربالگری کرونا

فرماندار مه‌ولات: طرح فاصله‌گذاری اجتماعی اقدام موثر در مقابله با کروناست

خط مقدم مبارزه با کرنا در تربت حیدریه به روایت تصویر

خط مقدم مبارزه با کرنا در تربت حیدریه به روایت تصویر

واشنگتن پست: آمریکا باید به دنبال یک آتش بس بشردوستانه با ایران باشد / برخلاف ادعای پمپئو، چندین شرکت سازنده تجهیزات پزشکی مقابله با کرونا، ارسال محموله به ایران را متوقف کرده اند

تعداد جانباختگان بیماری کرونا در خراسان رضوی به 173و درتربت حیدریه به 7 نفر رسید

کمک6 میلیارد ریالی یک خیر به شبکه بهداشت ودرمان شهرستان مه ولات

تشکیل تیم های مراقبت و پیشگیری از کرونا درخانه های بهداشت روستایی تربت حیدریه

خسارت بارندگی به کشاورزان بخش‌های بایگ ، کدکن و رخ تربت حیدریه

قلعه ای عجیب که در زیباترین شهر زاگرس آرمیده است! +تصاویر

یأس جهان از آینده طلای سیاه/ غول‌های نفتی برای نرخ 10 دلار آماده می‌شوند

آقای روحانی! در مورد کرونا، به توصیه اکتفا نکنید؛ شما مسئول جان مردم هستید / قاطعانه عمل کنید؛ این یعنی حکمرانی واقعی

مبتلایان به کرونا در تربت‌حیدریه به 79 نفر ،فوتی ها به چهار نفر رسیدند

آماده باش دستگاه های اجرایی و خدماتی ستاد مدیریت بحران در پی بارشهای بهاری / بیشترین میزان بارندگی با 50 میلیمتر در ایستگاه فدیهه

عدم توقف قطار مسافربری در ایستگاه تربت حیدریه تابع دستورات ملی است / اخبار صحیح را از رسانه‌های مجوز دار وموثق دریافت کنید

کرونا و چالشی برای رهبران جهان

پیش‌بینی عجیب محسن رضایی درباره جنگ جهانی سوم

برف و باران جاده‌های خراسان رضوی را فرا گرفت

برف و باران جاده‌های خراسان رضوی را فرا گرفت

پلمپ شدن یک باب نانوایی و یک جایگاه سوخت "سی‌.ان‌.جی" در تربت حیدریه

رسم آدمخواری هنوز در این نقاط دنیا رایج است! +تصاویر

در اتومبیل با من سوار شد؛ در راه گفت، آمریکایى‌ها و سایر مخالفان، از این منظره نزدیک شدن ایران و عربستان ناراحت مى‌شوند /از شرایط همکارى‌ها بعد از دوره مسئولیت من، اظهار نگرانى کرد، گفتم از طریق مجمع تشخیص مصلحت نظام، اعمال نظر مى‌کنم

رهبر معظم انقلاب: آمریکایی ها گفته اند حاضرند کمک دارویی به ایران کنند؛ شما متهم هستید که این ویروس را ایجاد کرده اید؛ ممکن است دارویی وارد کشور کنید که این ویروس را ماندگار کند / شاید کسی را وارد ایران کنید تا اطلاعات خود را از میزان اثرگذاری این ویروس را تکمیل کند رهبر معظم انقلاب: آمریکایی ها گفته اند حاضرند کمک دارویی به ایران کنند؛ شما متهم هستید که این ویروس را ایجاد کرده اید؛ ممکن است دارویی وارد کشور کنید که این ویروس را ماندگار کند

مردم خراسان رضوی هشدارهای هواشناسی را جدی بگیرند

اهداء300 میلیون ریال به دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه

اگر مردم قرنطینه را بشکنند، بین یک تا دو هفته شاهد شیوع مجدد پیک بیماری خواهیم بود

چرا کرونا، اتفاقی به مراتب بدتر از حملات 11 سپتامبر است؟

دولت خود را آگاه کنید که گفتار و رفتار انسانی است که جواب خواهد داد نه تحریم؛ مردم ایران به احترام، پاسخ مثبت خواهند داد / باوجود بحران کرونا، دولت آمریکا همچنان حاضر نیست دست از تحریم های خود علیه ایران بردارد / در شرایط یک «همه گیری» خطرناک جهانی، تهران و پاریس و لندن و واشنگتن فاصله چندانی ندارند

یاد و خاطره مجاهدان سلامت که کوله بار سفر به سوی خداوند متعال برداشتند گرامی باد

شمار مبتلایان به کرونا در تربت‌حیدریه به 57 نفر رسید

بارشهای سیل آسا خراسان رضوی را فرا می گیرد

نظر مصباح یزدی درباره محرومیت از اماکن مقدسه / واکنش قالیباف به طنز سیاسی شبکه سه / عفو شبنم نعمت زاده صحت دارد؟